Uniwersytet Zielonogórski
Wyślij wiadomość Strona główna
Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego



 
 
Strona główna > Książki

Rok 2011

"In Gremium", t. 5

HISTORIA

in_gremium_5.jpg

"In Gremium. Studia nad Historią, Kulturą i Polityką", t. 5, red. Dariusz Dolański, Bernadetta Nitschke, s. 186, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISSN 1899-2722, 33,00 zł

Pobierz spis treści

Maria Ossowska (1896-1974) w świetle nieznanych źródeł archiwalnych

FILOZOFIA

konstanczak_ossowska.jpg

Maria Ossowska (1896-1974) w świetle nieznanych źródeł archiwalnych, red. Joanna Dudek, Stefan Konstańczak, Joanna Zegzuła-Nowak, "Filozofia polska – profile", s. 172, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-475-1, 25,00 zł


W pierwszej części przedstawiono niepublikowany dotąd wykład habilitacyjny M. Ossowskiej pt. O tak zwanej „przeźroczystości” znaków mowy. To podsumowanie pierwszego okresu jej pracy naukowej, który spowodował, że już jako docent rozpoczęła stałą pracę naukową na Uniwersytecie Warszawskim. Semantyka w późniejszym okresie nie zaprzątała jej uwagi, stąd jej opracowania z tego zakresu są dziś mało znane. Zarazem jednak mamy do czynienia z dużym wpływem wczesnych prac semantycznych na dalszą twórczość naukową.
Druga część zawiera polemiki, jakie wokół prac Ossowskiej prowadzono w środowisku ówczesnych polskich filozofów. Dyskusje toczyły się nie na forum publicznym, a w formie listownej lub w zapiskach rękopiśmiennych, zatem nie były dotąd znane w środowisku naukowym. Wybór polemik Henryka Elzenberga jest nieprzypadkowy, gdyż jego bezkompromisowy stosunek do prac etycznych powodował, że uwagi mają wysokie walory poznawcze i stanowią doskonały przykład krytyki naukowej.
W dalszej kolejności zamieszczono opracowania, które oddają stosunek Ossowskiej do rzeczywistości społecznej i naukowej w PRL. Krytyczne spojrzenie na ówczesne realia spowodowało, że teksty te nigdy nie ujrzały światła dziennego.
Część trzecia to krytyczna wypowiedź autorki Podstaw nauki o moralności na temat zakresu wolności obywatelskiej i swobody uprawiania nauki, które wygłosiła publicznie 5.04.1956 r. podczas obchodów jubileuszu 70-lecia Tadeusza Kotarbińskiego na Uniwersytecie Warszawskim.
Ostatnią część stanowi pochodząca również z 1956 r. wnikliwa analiza ówczesnej rzeczywistości zatytułowana Przemiany obyczajowe w dwudziestoleciu Polski Ludowej. Jest to krytyczna ocena, niepozbawiona osobistych uwag i wartościowań.
Publikacja stanowi rezultat ścisłej współpracy Instytutu Filozofii z dysponentem archiwaliów Marii Ossowskiej, Połączonych Bibliotek WFiS UW, IFiS PAN i PTF. 
[...] W pewnym sensie publikacja jest niezbędnym dopełnieniem wiedzy na temat losów polskiej filozofii w okresie przedwojennym i powojennym. Autorzy nie zakładają w żadnym wypadku, że książka definitywnie zamyka badania nad spuścizną naukową i publicystyczną Ossowskiej. Z założenia opracowanie ma bowiem zachęcać do dalszych poszukiwań i pracy. Cel postawiony przed publikacją zostanie osiągnięty, jeśli zostanie zapoczątkowana kolejna dyskusja na temat dorobku naukowego, publicystyki oraz moralistyki Marii Ossowskiej.

[Fragment Wstępu]
Pobierz Spis treści i Wstęp 

Transport wilgoci w przegrodach budowlanych z materiałów kapilarno-porowatych

BUDOWNICTWO

alsabry.jpg

Abdrahman Alsabry, Transport wilgoci w przegrodach budowlanych z materiałów kapilarno-porowatych, s. 136, B5, oprawa twarda,  Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-434-8, 39,00 zł


Zawilgocenie przegród budowlanych jest jednym z podstawowych czynników decydujących o ich trwałości i przydatności. Przegrody budowlane są eksploatowane w zmiennych warunkach otoczenia zewnętrznego (opady atmosferyczne, nasłonecznienie, temperatura, prędkość i kierunek wiatru, wilgotność względna powietrza oraz szybkość zmian tych warunków) a także wewnętrznego (warunki eksploatacji pomieszczeń: temperatura powietrza, wilgotność, prędkość przepływu powietrza). W wyniku oddziaływania wymienionych parametrów w przegrodzie występuje okresowo zmienne zawilgocenie. Najmniej pożądanym i najbardziej destrukcyjnym czynnikiem w przegrodach budowlanych jest wilgoć, zwłaszcza w połączeniu z ujemnymi temperaturami. Jej obecność przyczynia się do zmniejszenia trwałości materiałów budowlanych, m.in. wskutek zamarzania wody w porach materiałów [...], korozję zbrojenia w konstrukcjach żelbetowych [...], korozję biologiczną [...] itp. Ponadto wzrost zawartości wilgoci powoduje pogorszenie właściwości izolacyjnych materiałów, co może zwiększać koszty ogrzewania w okresie zimowym. Wilgoć w istotny sposób wpływa na wartość współczynnika przewodności cieplnej  materiału, tłumaczy się to istnieniem tzw. mostków cieplnych, powstających na skutek wypełnienia porów wodą [...]. Zawilgocenie przede wszystkim odbija się na współczynniku przewodności cieplnej, a mianowicie: zawilgocenie podwyższone o 1%, 2,5% i 5% (objętościowo) od stanu suchego powoduje odpowiednio zwiększenie współczynnika przewodności cieplnej dla materiału przegrody o 30%, 55% i 75% [...]. Przy wyznaczaniu przewodności cieplnej wilgotnych materiałów budowlanych należy się liczyć z tym, że ciepło unoszone przez migrującą wilgoć może mieć wpływ na otrzymane wyniki. Dotyczy to zwłaszcza materiałów o małym współczynniku przewodzenia ciepła i dużym współczynniku przepuszczalności pary wodnej [...]. Wpływ zawilgocenia wybranych materiałów budowlanych opisano w pracach [...]. Problemowi wilgoci należy poświęcać dużo uwagi, dzięki czemu można uniknąć wielu szkód powodujących straty gospodarcze [...]. Wilgoć, czyli woda w fazie stałej, ciekłej i gazowej, występuje w przegrodach budowlanych pod wymienionymi postaciami. Większość materiałów budowlanych można zaliczyć do grupy ciał porowatych. W ich wnętrzu znajdują się liczne puste przestrzenie, zwane porami, których rozmiary są znacznie mniejsze od wymiarów charakterystycznych dla tych ciał. Przestrzeń zajętą przez ciało stałe nazywamy szkieletem. Kształt i wielkości porów mogą być różnorodne.

[Fragment Wstępu]

Pobierz  Spis treści
Pobierz Wstęp
Pobierz Streszczenie

Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc

HISTORIA

promnitzowie.jpg

Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc, t. 7, red. Tomasz Jaworski, Sylwia Kocioł, "Zielonogórskie Studia Łużyckie", s. 222, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-467-6, 29,00 zł (nakład wyczerpany)


Ród Promnitzów związany był od czasów średniowiecza ze Śląskiem i Łużycami. Siedzibami rodowymi były Wichów, Lasocin i Dzietrzychowice. Z czasem potomkowie nabywali kolejne posiadłości (Pszczynę i Żary) oraz otrzymywali liczne godności i tytuły. Ich panowanie ściśle związane było z historią regionu, Promnitzowie, którzy od XVI w. panowali w Żarach, wywarli bowiem wpływ na różne dziedziny życia kulturalnego, ekonomicznego i politycznego.

Właśnie dokonaniom tego rodu została poświęcona sesja naukowa, która odbyła się w Urzędzie Miasta Żary 22 października 2009 r. Inicjatorami pomysłu zebrania i podsumowania naukowych badań dotyczących dziejów rodu Promnitzów był Instytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego, Urząd Miasta Żary, Towarzystwo Studiów Łużyckich oraz Polskie Towarzystwo Historyczne. Podczas konferencji nie zabrakło potomków słynnego rodu. Na zaproszenie władz miasta przyleciał z Arizony Richard Dietrich, który reprezentował Promnitzów rozproszonych po USA. W sesji uczestniczył także Marcin Dieter, Promnitz z Berlina, który zajmuje się badaniem historii rodowej już od wielu lat. Owocem tej pracy jest opracowanie kroniki opisującej dzieje tejże rodziny.
Celem sesji naukowej było ukazanie licznych powiązań Promnitzów z historią regionu na różnych płaszczyznach. Materiały pokonferencyjne zostały w niniejszej publikacji podzielone na cztery grupy dotyczące dziejów rodowych, wpływu rodu na gospodarkę oraz kulturę, sztukę i naukę, a także odzwierciedlenia losów rodu w literaturze.
W pierwszym rozdziale zaakcentowano wkład Promnitzów w propagowanie nurtów kulturalnych i filozoficznych oraz ekonomicznych, które przyczyniły się do rozwoju regionu. Zwrócono uwagę na liczne kontakty z czołowymi przedstawicielami życia religijnego ówczesnej Europy, takimi jak Marcin Luter czy Filip Jakub Spener. Zajęto się również analizą herbu Promnitzów oraz osiągnięciami poszczególnych potomków, jak również genealogią rodu pod kątem tradycji nadawania imion czy częstotliwości zawierania małżeństw. Prace badawcze skupiły się także na poszczególnych przedstawicielach dynastii: postać Zygfryda Promnitza jako posła cesarza Rudolfa II na sejm Rzeczypospolitej została przedstawiona w referatach Przemysława Szpaczyńskiego i Mlady Holi z Pragi. Zagadnienia gospodarcze koncentrowały się wokół polityki miejskiej Promnitzów w Gubinie czy rozwoju włókiennictwa w Żarach, którego podwaliny poprzedziły industrializację w XIX w. Zaakcentowano także wpływ zmian klimatycznych na gospodarkę w XVIII w. Podkreślono rolę lasu w gospodarce i kulturze Promnitzów ze szczególnym uwzględnieniem Borów Dolnośląskich. Ważnym elementem polityki Promnitzów było wspieranie, inicjowanie i finansowanie nowych prądów w kulturze, nauce i sztuce, co doprowadziło do intelektualnego rozkwitu obszarów, na których panowali. Dowodem znaczenia i potęgi rodu były rezydencje Promnitzów, które zostały przedstawione od strony zagadnień z historii architektury oraz sztuki ogrodowej. Dynastia trwale zapisała się w historii pogranicza Łużyc i Śląska – regionu, gdzie ścierały się przez długi czas różne nurty religijne, kulturalne, narodowościowe, co spowodowane było zmianami granic oraz mobilnością społeczną. Obraz panowania Promnitzów został przeanalizowany i ukazany w świetle kroniki Jana Samuela Magnusa, prac Frido Mĕtška oraz literatury pięknej.
W niniejszej pracy starano się ukazać wkład Promnitzów w dzieje Śląska i Łużyc. Mamy nadzieję, że publikowane materiały przyczynią się do wzbogacenia wiedzy o panowaniu rodu Promnitzów i popularyzacji tego wątku historii regionalnej.

[Fragment Wstępu]

Pobierz  Spis treści i Wstęp

Społeczno-gospodarcze uwarunkowania i konsekwencje wydłużania życia ludzkiego w Europie Środkowej w czasach nowożytnych

DEMOGRAFIA

kurowska_spoleczno.jpg

Społeczno-gospodarcze uwarunkowania i konsekwencje wydłużania życia ludzkiego w Europie Środkowej w czasach nowożytnych, "Zielonogórskie Spotkania z Demografią", t. 2, red. Hanna Kurowska, s. 390, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011 (pubilkacja niedostępna w sprzedaży)

Drugi tom Zielonogórskich spotkań z demografią został poświęcony starzeniu się społeczeństwa, które jest rezultatem wydłużania życia ludzkiego, a przecież właśnie o długowieczności ludzie marzą od zawsze – przykładem może być biblijny Matusalem. Proces wydłużania życia miał początek już w neolicie, ale tak naprawdę istotne zmiany nastąpiły dopiero w XX wieku. Współczesne państwa europejskie coraz częściej stają przed problemem zmiany struktur społecznych pod względem wieku. Publikacja ta ma za zadanie omówić przyczyny tego zjawiska, a także ukazać starość w przeszłości i dziś. Mam nadzieję, że ta interdyscyplinarna praca pozwoli zrozumieć Czytelnikowi procesy, które doprowadziły do postarzenia się społeczeństwa oraz wyjaśni współczesny, głośny problem emerytur i związanego z nimi systemu. Z tego też względu ważną częścią publikacji są omówione konsekwencje społeczne i ekonomiczne wydłużania życia, a także prognozy demograficzne. Na łamach literatury specjalistycznej toczy się spór o to, który czynnik miał decydujący wpływ na wydłużenie życia człowieka. Rozpoczęła go teza amerykańskiego badacza Thomasa McKeowna, która zakwestionowała podkreślanie tylko znaczenia osiągnięć medycznych oraz higieny dla życia. Uważał on, że najważniejszą przyczyną zmian były poprawa wyżywienia człowieka oraz przekształcenie jego stylu życia. Należy przy tym uwzględnić również czynniki środowiskowe oraz wpływ rodziny na kształtowanie indywidualnych wzorów zachowań zdrowotnych. Burzliwe dyskusje wywołał także raport kanadyjskiego ministra zdrowia Marca Lalonde’a z lat 70. XX wieku. Z badań wynika, że na zdrowie, a tym samym długość życia, wpływają: biologia i genetyka – w 20%, zachowania i styl życia (wzór konsumpcji, zatrudnienie, czynniki ryzyka zdrowotnego, i zawodowego, sposób rekreacji) – w 50%, środowisko (czynniki ekonomiczne, społeczne, kulturowe i fizyczne) – w 20% oraz organizacja systemu ochrony zdrowia (prewencja, promocja zdrowia, leczenie i rehabilitacja) – w 10%. Minister postulował wprowadzenie zmian w państwowej ochronie zdrowia, dzięki którym możliwe będzie między innymi wydłużenie życia człowieka.
Materiały zebrane w drugim tomie Zielonogórskich spotkań z demografią zostały podzielone na sześć części. Pierwsza, zatytułowana Starzenie się społeczeństwa jako zagadnienie historyczne, zawiera artykuły dotyczące zjawiska wydłużania życia ludzkiego oraz starzenia się społeczeństwa. Hanna Kurowska omówiła interesujący nas proces i jego przyczyny od XIX po XXI wiek. Powody wydłużania życia współczesnych Polaków zaprezentowała Małgorzata Waligórska, a Bożena Łazowska omówiła proces starzenia się współczesnego społeczeństwa polskiego.
Część druga, Starość w świetle XVIII- i XIX-wiecznych źródeł demograficznych to część poświęcona zagadnieniom z zakresu demografii historycznej. Na przykładzie konkretnych parafii ukazano strukturę wiekową ówczesnych mieszkańców. Tę część rozpoczynają dwa teksty na temat starości dwóch warstw społecznych, zamieszkujących XIX-wieczne ziemie polskie: ziemian i włościan. Pierwsza praca, autorstwa Eweliny Kostrzewskiej, opisuje problem matron na podstawie zapisków z pamiętników i wspomnień, druga zaś, Niny Kapuścińskiej, omawia zagadnienie wycugu bądź inaczej wymiaru. W XVIII-wiecznych parafiach ludność powyżej 60. roku życia opisali: Mateusz Wyżga (Raciborowice) i Piotr Szkutnik (Opole Lubelskie), w XIX-wiecznych parafiach: Arkadiusz Maślach (Zarzecze) i Agnieszka Zielińska (Toruń), a w międzywojennym mieście Arkadiusz Rzepkowski (Łódź).
Trzecia część, Konsekwencje społeczne wydłużania życia ludzkiego, rozpatruje problem starości od strony socjologicznej. Łukasz Jurek omówił zagadnienie opieki długoterminowej, Arkadiusz Matysiak zaprezentował ankietę przeprowadzoną przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego, a skierowaną do instytucji gminnych, zajmujących się opieką nad ludźmi starszymi. Z kolei Anna Pawlina zaprezentowała sposoby wsparcia instytucjonalnego na przykładzie Krakowa.
Konsekwencje ekonomiczne wydłużania życia ludzkiego stanowią kolejną czwartą część, którą rozpoczyna historyczne ujęcie problemu wydłużania życia ludzkiego Cecylii Leszczyńskiej. Hans-Dieter Schat zaprezentował skuteczność pomysłów starszych pracowników, a Marzena Mielcarek przeanalizowała problem starzenia się na rynku pracy. Zmiany w strukturze wiekowej zasobów siły roboczej w Polsce to tekst autorstwa Anny Niewiadomskiej, z kolei Halina Worach-Kardas omówiła w sposób syntetyczny konsekwencje zdrowotne i ekonomiczne wydłużania się życia ludzkiego.
Przedostatnia część niniejszego tomu zatytułowana Prognozy demograficzne obejmuje dwa artykuły przedstawiające perspektywy rozwoju ludności Europy Środkowej do 2050 roku – tekst Wioletty Wolańskiej – oraz rozwoju ludności województwa lubuskiego do 2035 roku – tekst Elżbiety Groch.
Publikację kończy część zatytułowana Varia. Tomasz Jaworski podjął problem starości jako kapitału oraz początków zabezpieczeń emerytalnych. Statystyk Eckart Elsner zaprezentował „ojca” niemieckiej demografii – Johanna P. Süßmilcha i jego związki z okolicami Wrocławia. Natomiast Radek Lipovski przedstawił austriackie spisy pośmiertne jako źródło do badań historii kulturalnej, starości oraz medycyny. Tekst Joanny Nawrockiej, omawiający stereotypy dotyczące osób starszych oraz ich dobre samopoczucie, zamyka tom poświęcony rozważaniom na temat starzenia się społeczeństwa.


Pobierz Spis treści i Wstęp

Druga i Trzecia Niepodległość

HISTORIA

niepodleglosc.jpg

Druga i Trzecia Niepodległość. Dwa Polskie dwudziestolecia 1918-1939, 1989-2009, red. Radosław Domke, Jarosław Macała, Tomasz Nodzyński, Robert Potocki, s. 496, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-444-7, 49,00 zł


Upływające w 2009 roku dwie rocznice, zakończenia trwania Polski międzywojennej oraz dwudziestolecia istnienia III Rzeczypospolitej, stwarzają naszym zdaniem niepowtarzalną okazję do pierwszych porównań obydwu dwudziestoleci polskiej niepodległości – z lat 1918-1939 i 1989-2009. Wspomniane rocznice prowokują do postawienia pytania: jak Polacy wykorzystali – oczywiście w bardzo różnych wymiarach – pierwszą i drugą dekadę. Zdajemy sobie sprawę, że w perspektywie historycznej obie analizowane w naszej publikacji epoki są bardzo różne. Czasy II RP to etap zamknięty, zakończony wojną światową i podlegający już od wielu lat intensywnym badaniom. Do przełomu 1989 roku badania te na terenie PRL podlegały znanym ograniczeniom ideologicznym i cenzuralnym, choć z biegiem czasu gorset ten ulegał istotnemu rozluźnieniu. Natomiast prace historyczne prowadzone na emigracji oraz w kraju po 1989 roku toczyły się w warunkach formalnej wolności słowa i badań. Te warunki w znacznej części (poza pełnym dostępem do źródeł, pozostających np. w archiwach poradzieckich, materiałach służb specjalnych itp.) w oczywisty sposób są spełnione w odniesieniu do badań nad historią i współczesnością wolnej, „bezprzymiotnikowej” III Rzeczypospolitej. Opis rzeczywistości będącej przedmiotem zainteresowań specjalistów historii najnowszej, politologów i socjologów stwarza jednak innego rodzaju zagrożenia i problemy. Współczesne zjawiska społeczno-gospodarcze i polityczne zmieniają się dynamicznie na naszych oczach. Naukowcy nie mają do nich takiego czasowego dystansu, jak do wydarzeń sprzed II wojny świtowej. Jednocześnie kulisy wielu znanych publicznie sytuacji pozostają nieznane lub niewyjaśnione. Przykładem mogą być kontrowersje faktograficzne wokół okoliczności wprowadzenia stanu wojennego, okrągłego stołu, niekończące się spory lustracyjne itp. Nie zwalnia to naukowców od analizowania ostatniego dwudziestolecia, wpływającego w sposób bezpośredni na dzień dzisiejszy. Interesującym, naszym zdaniem, punktem odniesienia dla takich rozważań jest, jak wspomniano, okres II RP, przy wszystkich różnicach historycznych. Zapewne z perspektywy kolejnych lat porównania tego rodzaju będą głębsze i pełniejsze, ale współczesne pokolenie badaczy ma prawo i obowiązek już teraz zabierać głos, prezentować wyniki swoich aktualnych prac i przemyśleń. Dlatego zaprosiliśmy szerokie grono polskich naukowców do stworzenia w miarę reprezentatywnego wyboru studiów na temat obu polskich niepodległości w XX i XXI wieku, a także rozdzielającego je okresu Polski Ludowej.


Pobierz Spis treści i Wstęp

Zawirowania wokół zaufania

SOCJOLOGIA

zaufanie.jpg

Zawirowania wokół zaufania. Wyobrażenia i rzeczywistość, red. Paweł Prüfer, Janusz Mariański, s. 482, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-443-0, 35,00 zł


Przez długi czas, może i zbyt długi, najbardziej przekonujące argumentacje o charakterze społecznym czy politycznym miały znamiona działania racjonalnego. W schemacie nie było miejsca dla podstaw, takich jak zaufanie, darmowość, miłość. Tym razem jednak w centrum poszukiwań badawczych usytuowano problematykę zaufania, udowadniając jednocześnie, jak jest ono niezbędne dla zrozumienia rzeczywistej natury ludzkiej, której w szerokiej mierze ukierunkowuje się w stronę zaufania, dyspozycyjności, dzielenia się – wszystko po to, by tworzyć kompleksowe więzi społeczne. Tak więc ma się tu do czynienia z podstawą, na której buduje się relacyjność ludzką.
Oto dlaczego książka pod redakcją naukową Janusza Mariańskiego i Pawła Prüfera przedstawia się jako cenne odniesienie dla nauk społecznych, element bliski odczuciom i działaniom ludzi. Stanowi tom, który daje fundament epistemologiczny dla nauk humanistycznych, dlatego powinniśmy z wielkim uznaniem przyjąć go, gdyż jako taki stwarza nowe horyzonty myśli społecznej, politycznej, kulturowej i wychowawczej.

Prof. Alberto Lo Presti, Rzym

Pobierz Spis treści i Wstęp

"Studia Zachodnie", t. 13

HISTORIA

studzach13.jpg

"Studia Zachodnie", t. 13, red. Dariusz Dolański, s. 390, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-449-2, ISSN 1428-0663, 49,00 zł



Pobierz Spis treści

Chmura czy silos?

EDUKACJA TECHNICZNO-INFORAMTYCZNA

chmura_baron.jpg

Eunika Baron-Polańczyk, Chmura czy silos? Nauczyciele wobec nowych trendów ICT, s. 368, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-465-2, 49,00 zł


W czasach kreowania nowego porządku społecznego, kulturowego, politycznego i ekonomicznego nie sposób pominąć problemów związanych z projektowaniem nowego ładu edukacyjnego. Zrozumienie roli współczesnej oświaty i jej socjotechnicznych możliwości jest na tyle istotne, że oczekując na jakiekolwiek efekty edukacyjne, trzeba koniecznie brać pod uwagę to, iż w dobie obecnej zanika praktycznie jednolity model szkoły oraz wiele dotychczas popularnych form w tradycyjnie przyjętym trybie kształcenia. Pojawiają się liczne, zupełnie nowe i odmienne, wzorce nauczania-uczenia się, przynoszące zróżnicowane wyniki kształcenia. Podkreśla się, że edukacja ma sprzyjać przede wszystkim rozwojowi jednostki uczestniczącej w oświacie, a naczelnym jej celem ma być poszukiwanie najlepszych form pomocy w uczeniu się poszczególnych jednostek. Jednej z takich form wspomagających proces kształcenia, samokształcenia i samouctwa należy upatrywać w nieustannie rozwijającej się Information and Communication Technology (ICT). Rozwój telekomunikacji, sieci komputerowych, technik multimedialnych i WWW oraz kognitywnej psychologii otworzyły całkowicie nową drogę nauczania i uczenia się. [...] Opracowanie składa się z siedmiu wyodrębnionych logicznie części. Rozdział pierwszy wskazuje na edukacyjne konteksty stosowania metod i narzędzi ICT. Podkreśla wielką użyteczność ICT w procesie dydaktyczno-wychowawczym i terapeutycznym, jej wielorakie funkcje wspomagania i organizowania procesu kształcenia i samokształcenia. Na tle prowadzonych analiz osiągnięć nauk kognitywnych i edukacyjnych wskazań konstruktywizmu prezentuje założenia przedmiotu odnoszącego się do komputerowego wspomagania procesu dydaktycznego. Zwraca również uwagę na aspekty prawne, zalecenia programowe i rozwiązania techniczne wspierające obsługę systemów informatycznych przez osoby z dysfunkcjami. W syntezie materiału teoretycznego eksponuje się, że przetwarzanie wiadomości ma charakter procesu konstruktywistycznego, natomiast ICT to narzędzie poznawcze kształtujące umiejętności kognitywne, aktywizujące sferę intelektualną i emocjonalną osobowości oraz wielce przydatne w edukacji, a edukacji ustawicznej szczególnie. W rozdziale drugim wyeksponowano ważne zagadnienia dotyczące wymagań stawianych współczesnym nauczycielom i ukazano złożoność i wielowymiarowość kompetencji jako dyspozycji osobowościowych. Rozważania prowadzono, poczynając od eksplikacji terminu kompetencje i różnorodnych klasyfikacji kompetencji nauczycielskich, poprzez desygnaty kompetencji zawodowych nauczycieli, aż do standaryzacji kompetencji informacyjnych. W konsekwencji nakreślono koncepcję (strukturalny model) kompetencji informacyjnych wykorzystywania ICT. W konkluzji postawiono wiele pytań odnośnie do nauczycielskich kompetencji społecznie oczekiwanych i niezbędnych do realizowania zawodowych zadań w erze ICT. Rozdział trzeci koncentruje się na „edukacji w chmurach” postrzeganej przez pryzmat nowych technologicznych trendów. Podjęta w nim problematyka obejmuje cyfrową reformę edukacji, która jest źródłem rodzących się licznych pytań o kierunki jej rozwoju. Opisując nowożytne i przewidywane przez futurologów przemiany ICT, podkreśla wagę pracy grupowej oraz istotę danych i programów w Internecie. Analizuje proces edukacji również pod kątem kultury darów i partnerstwa. W rezultacie rozumowania stwierdza się, że współczesna ICT jest wielkim sprzymierzeńcem oświaty dzięki jej ogólnemu udostępnieniu i walce z obszarami wykluczenia, ale równocześnie może ona wykreować populację pozbawioną „analogowych” zmysłów i kluczowych kompetencji. Rozwój ICT daje techniczne i praktyczne możliwości, by każdy uczestnik globalnego świata (w tym i nauczyciel) uczestniczył w procesie permanentnej i otwartej edukacji. „Edukacji w silosach”, wskazującej na zagrożenie rozwoju ogólnego i zawodowego, poświecony jest rozdział czwarty. Uwzględniając wpływy najbliższego środowiska oraz osiągnięcia nowoczesnej nauki i techniki oferującej ICT, rozpatruje paradygmaty rozwoju zawodowego. W kontekście wspomagania działań cyfrowymi środkami, krytyce poddawane jest zarządzanie z perspektywy wiedzy oraz neoliberalizm w edukacji. W podsumowaniu uwypukla się, że przeprowadzone rozważania mogą potwierdzać tezę, iż być może szkoła również staje się swoistym silosem, całkowicie oderwanym od współczesności i jej wyzwań. Tok postępowania metodologicznego, dotyczący rozpoznania stanu kompetencji informacyjnych nauczycieli i wykorzystywania przez nich ICT, w sposób szczegółowy prezentuje rozdział piąty. Zawiera on założenia badań środowiskowych (diagnostyczno-zależnościowych o charakterze ilościowo-jakościowym) i prócz standardowych wytycznych – dotyczących określenia celów i problemów badawczych, zdefiniowania zmiennych i wskaźników, doboru metod, technik i narzędzi badawczych, organizacji i przebiegu badań – charakteryzuje również środowisko badanych nauczycieli. Kolejny, szósty rozdział opisuje i interpretuje wyniki empirycznych badań ustalających kompetencje informacyjne nauczycieli wykorzystywania metod i narzędzi ICT w świetle nowych technologicznych rozwiązań i cywilizacyjnych przemian. Zwraca uwagę na związek pomiędzy kompetencjami informacyjnymi a działaniami nauczycieli na rzecz wykorzystywania ICT oraz czynniki różnicujące badaną klasę zjawisk. Odnajdujemy w nim, oprócz prezentacji zakresu wiedzy, rozumienia i stosowania przez nauczycieli nowych trendów ICT, także refleksje badanych nad podejmowanymi, bądź niepodejmowanymi, praktycznymi działaniami w dziedzinie stosowania ICT. Cytowane nauczycielskie przemyślenia zwracają uwagę na ujawniane czynniki determinujące ich zachowania, warunkujące przejawianie aktywnej i kreatywnej postawy. Zakończenie prowadzonych analiz materiału empirycznego zawiera uogólnienia i wnioski. Echa edukacji to ostatni, siódmy rozdział obejmujący refleksje końcowe i wytyczający perspektywę dalszych poszukiwań badawczych.


Emigracja z pogranicza Brandenburgii, Śląska i Wielokopolski do Australii Południoej w latach 1838-1914

HISTORIA

maksymowicz.jpg

Anitta Maksymowicz, Emigracja z pogranicza Brandenburgii, Śląska i Wielokopolski do Australii Południowej w latach 1838-1914, s. 388, B5, oprawa twarda, Zielona Góra 2011, 33,00 zł (nakład wyczerpany)


Ideą niniejszej książki jest możliwie szczegółowe wyjaśnienie, na czym polegał fenomen tej emigracji i omówienie znaczenia osadników, którzy przenieśli do Australii Południowej swoją religię, tradycje, język, przez długi czas zachowując własną tożsamość i odrębność kulturową na Antypodach. Praca ma za zadanie znacząco poszerzyć stan wiedzy na temat emigracji z obszaru pogranicza brandenbursko-śląsko-wielkopolskiego do Australii o oryginalne badania autorki, ukazujące problem w nowym, całościowym ujęciu, w określonym kontekście terytorialnym. [...] Migracja łańcuchowa często rozpoczyna się wyjazdem jednego członka grupy, który przesyła pieniądze lub opłaca podróż kolejnym jej członkom oraz pomaga w osiedleniu się w nowym miejscu. Bywa również, jak w wypadku osadników ze Środkowego Nadodrza, że wyjeżdżały całe grupy, których poszczególni członkowie sprowadzali w kolejnych latach swoich bliskich. [...]

Bardziej istotne wydaje się przedstawienie funkcjonowania całych społeczności imigrantów, ze szczególnym uwzględnieniem bardziej zasłużonych jednostek. Cały proces emigracji obejmował bowiem nie tylko podjęcie decyzji, opuszczenie kraju i podróż, ale osadnictwo i życie w nowym środowisku, gdyż one razem składają się na doświadczenie wędrówki. Ogólne potraktowanie emigrantów w późniejszym przedziale czasowym (spowodowane także brakiem źródeł) zostało wzbogacone o wnikliwe omówienie życia i działalności pierwszych imigrantów i ich potomków, tworzenia zrębów społeczności niemieckich (i polskich) osadników na polu kultury (muzyka, prasa, sztuki plastyczne) i życia gospodarczego (winiarstwo, rolnictwo, rozmaite gałęzie rzemiosła). [...] Emigranci wykorzystywali wynajęte statki odrzańskie tzw. odrzaki (Oderkähne). Podróż rzeczna była dla większości emigrantów doświadczeniem nowym i mimo że stanowiła przyjemność, nie była pozbawiona obaw – luteranie udawali się na zasiedlany przez Europejczyków kontynent i mieli być jednymi z pierwszych osadników. Podczas trwającej dwa-trzy tygodnie drogi, barki zatrzymywały się w kilku miejscowościach, by zabrać kolejnych podróżnych – w Krośnie czy we Frankfurcie. W czasie podróży luteranie odprawiali nabożeństwa, śpiewali psalmy i pieśni.



Pobierz Spis treści
Pobierz fragment
Pobierz Wstęp

Ontogeneza i promocja zdrowia w aspekcie medycyny, antropologii i wychowania fizycznego

BIOLOGIA

ontogeneza.jpg

Ontogeneza i promocja zdrowia w aspekcie medycyny, antropologii i wychowania fizycznego, red. Józef Tatarczuk, Ryszard Asienkiewicz, Ewa Skorupka, s. 676, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-417-1, 39,00 zł


I. Uwarunkowania rozwoju biologicznego i motorycznego w różnych okresach ontogenezy; II. Humanistyczno-społeczne problemy wychowania fizycznego; III. Postępowanie korekcyjno-kompensacyjne w zaburzeniach rozwoju ontogenetycznego.



Pobierz Spis treści

Conditons for Biological and Motor Development in Various Periods of Ontogenesis

PEDAGOGIKA

conditions.jpg

Conditons for Biological and Motor Development in Various Periods of Ontogenesis, ed. Józef Tatarczuk, s. 168, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-418-8, 25,00 zł


Humanistic and Social Issues of Physical Education

PEDAGOGIKA

humanistic.jpg

Humanistic and Social Issues of Physical Education, ed. Ryszard Asienkiewicz, s. 142, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-458-4, 25,00 zł

Zgodnie z etymologią terminu „antropologia”, właściwym przedmiotem tej dyscypliny jest człowiek w jego wszystkich aspektach: społecznym, kulturowym, psychologicznym i fizycznym. Obszary badawcze antropologii dotyczą nie tylko różnorodności, ale przede wszystkich odmienności, rozmaitości człowieka, form jego życia i związków między nimi. Szczególnego znaczenia nabierają badania związane z antropologią pedagogiczną, zajmującą się biologicznymi, kulturowymi i społecznymi aspektami edukacji i wychowania. Jej głównym celem jest transmisja kulturowa w przestrzeni kulturowej człowieka w aspekcie kształcenia (nauczania, edukacji i wychowania), rozwój osobowości, łączność jednostek i grup z kulturą – inkulturacja (edukacja w zakresie wyboru świata idei, wartości, świadomości społecznej, obrzędowości). Jej przedmiotem jest człowiek widziany jako istota zdolna do bycia wychowywanym i kształconym oraz potrzebującym wychowania i kształcenia (edukacji). Wychowanie fizyczne jako jedna ze składowych kultury fizycznej, ukierunkowane jest na kształtowanie i podtrzymywanie wysokiej sprawności fizycznej w jej osobniczym i populacyjnym ujęciu. Przez ruch (jako podstawową formę wychowania fizycznego) wpływa na procesy biologiczne przyczyniając się do podtrzymywania i kształtowania zdrowia społeczeństwa. Szczególne znaczenie ma wychowanie fizyczne w okresie progresywnego rozwoju dzieci i młodzieży, przygotowując młode pokolenie do pełnienia w przyszłości nowych funkcji i ról społecznych. Zawarte w prezentowanej monografii rozdziały, to teksty oryginalne, oparte na badaniach indywidualnych i zespołowych ukazujące szeroki zasięg zainteresowań wyrażający się w całościowym spojrzeniu na człowieka. Mam nadzieję, że zamieszczone w monografii prace będą inspiracją do podejmowania nowych badań auksologicznych w różnych środowiskach związanych z ochroną i promocją zdrowia


Corrective and Compensating Procedure in Ontogenetic Development Disorders

PEDAGOGIKA

corective.jpg

Corrective and Compensating Procedure in Ontogenetic Development Disorders, ed. Ewa Skorupka, s. 156, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-459-1, 25,00 zł


Przedkładana Państwu książka stanowi wartościową pozycje naukową podejmującą z różnej perspektywy problematykę zaburzeń postawy ciała i zmian bólowych kręgosłupa na różnych etapach ontogenezy człowieka. W monografii przedstawiono opracowania dotyczące wpływu otyłości, aktywności sportowej, czy stylu życia, w którym dominują statyczne obciążenia narządu ruchu na postawę ciała i stan zdrowia dzieci i dorosłych. Interesujące są rozdziały poruszające tematykę znaczenia cech osobowości w procesie powstawania, usprawniania i leczenia schorzeń narządu ruchu zaliczanych do chorób psychosomatycznych. Wartościowe są opracowania oceny postawy ciała dzieci i młodzieży, które uwypuklają potrzebę poszukiwania skuteczniejszych a przy tym prostych i nieinwazyjnych sposobów badania postawy. Autorzy zamieszczonych prac wpisują się w nurt badań postrzegających postawę ciała wielopłaszczyznowo, tak z biologicznego, jaki i psychospołecznego punktu widzenia.

Wprowadzenie do literaturoznawstwa kongnitywnego

FILOLOGIA POLSKA

kufel_wprow.jpg

Sławomir Kufel, Wprowadzenie do literaturoznawstwa kognitywnego, s. 246, A5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-463-8, 44,00 zł


Niniejsze rozważania wynikają z przekonania, że może i w istocie mózgu (a właściwie umysłu, ale to znajdzie swe rozwinięcie w dalszych partiach pracy) poznać w zupełności nie jesteśmy w stanie, ale jego wytwory – już tak. Język, a w dalszej kolejności literatura są takimi wytworami, toteż ich nieustanne badanie wydaje się jak najbardziej zasadne. Kolejne rozdziały właśnie temu procesowi będą poświęcone. W ten sposób, mam nadzieję, uda się przedstawić neurobiologiczne, antropologiczne i filozoficzne motywacje istnienia procesu literackiego, respektującego podstawowe założenia kognitywizmu. Dlatego też przedstawiona na ostatnich stronach pracy teoria jest w pełni zrozumiała dopiero w świetle wcześniejszych, interdyscyplinarnych rozważań. Oczywiście dla psychologów, antropologów czy neurobiologów nie będą one zaskoczeniem, jednak w badaniach nad literaturą do takiego spektrum wiedzy raczej nie sięgano.
I jeszcze jedno. Tytuł niniejszej pracy zawiera w sobie określenie „kognitywizm”. Stało się tak dlatego, że jest to w tej chwili propozycja najbardziej inspirująca i twórcza. Pragnę jednak podkreślić, że nie wpisuję się w kognitywizm bez zastrzeżeń – przeciwnie, wiele z rozwiązań zaproponowanych w książce to w istocie redefinicje dotychczas obowiązujących założeń. Ponadto, każde wprowadzenie ma funkcję propedeutyczną, raczej proponuje sposoby postępowania, niż przesądza o nich. Czy droga to właściwa, Czytelnik zechce osądzić.

Pobierz  Spis treści i Wstęp

Problemy zarządzania w samorządzie terytorialnym

ZARZĄDZANIE

fic.jpg

Daniel Fic, Problemy zarządzania w samorządzie terytorialnym. Aspekty instytucjonalizacji poza schematem, s. 426, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-448-5, 65,00 zł

W pierwszej części opracowania (Geneza samorządu i powstawanie społeczeństwa obywatelskiego – rozdziały 1 i 2) przedstawiono pojęcie, istotę i systemowy model zarządzania w samorządzie terytorialnym oraz wybrane elementy samorządu terytorialnego z historii rozwoju naszej cywilizacji, z eksponowaniem podziałów terytorialnych (traktując terytorium i stabilność terytorialną jako najważniejszy wymiar powstawania autonomii terytorialno-politycznej). W drugiej części (Ewolucja samorządu terytorialnego w Rosji, Niemczech, Szwajcarii oraz w Polsce w XX wieku – rozdziały 3 i 4) przedstawiono problemy rozwoju samorządu terytorialnego w Rosji, Niemczech i Szwajcarii oraz scharakteryzowano formy organizacji samorządu terytorialnego w odradzającej się Rzeczypospolitej po 1918 roku, a także reformy terytorialno-administracyjne w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1945-1990 oraz problemy tworzenia samorządu terytorialnego po 1989 roku, w III Rzeczypospolitej (gdzie wyróżniono trzy etapy jego rozwoju: etap pierwszy, gminny: 1990-1998, etap drugi: 1999-2004, etap trzeci po wejściu Polski do Unii Europejskiej). Trzecia część (Próba diagnozy – rozdziały 5 i 6) poświęcona jest charakterystyce samorządu terytorialnego w województwie lubuskim (zawiera przykłady instytucjonalizacji przedsięwzięć realizowanych przez samorządy terytorialne województwa bądź z ich udziałem), a także dylematom związanym z zarządzaniem w regionie. W części tej przedstawiono także wybrane spojrzenia, koncepcje, podejścia, schematy wykorzystywane w zarządzaniu publicznym lub proponowane do wykorzystania, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki samorządu terytorialnego w warunkach globalizacji i nowych technologii informacyjnych.

 [Fragment Wprowadzenia]

Książka ma cztery podstawowe atrybuty decydujące o jej atrakcyjności:
– odniesienie teorii do stanu faktycznego,
– studia przypadku opierające się na sytuacjach hipotetycznych, ale będących wynikiem doświadczeń empirycznych oraz materiałów źródłowych zgodnych z rzeczywistością,
– podjęcie kwestii gruntowniejszego wdrożenia dorobku dyscypliny „zarządzanie” do działalności samorządowej, problemu dotąd zaniedbywanego, a tak przydatnego w usprawnianiu działalności zarządczej,
– opisanie w kontekstach: historycznym, ewolucyjnym, politycznym uwarunkowań dotyczących rozwoju samorządności i regionalizacji.

Z recenzji prof. Z. Knechta


Pobierz Wprowadzenie i Spis treści

Praktyka translatoryczna na podstawie orzecznictwa sądowego, prawa o notariacie i o aktach stanu cywilnego

FILOLOGIA GERMAŃSKA

kniaziuk.jpg

Ewa Kniaziuk, Praktyka translatoryczna na podstawie orzecznictwa sądowego, prawa o notariacie i o aktach stanu cywilnego. Teksty polskie i niemieckie z zakresu działalności wybranych urzędów. Skrypt dla studentów germnistyki. Translatorische Praxis im Bereich der Gerichtsentscheidungen, des Notariats-, des Personenstands- und des Urkundenwesens. Polnische und deutsche Texte aus dem Arbeitsalltag ausgewählter Behörden Vorlesungsskript für Studierende der Germanistik, s. 92, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-456-0, 15,00 zł

Niniejsza publikacja dotyczy wybranych zagadnień z zakresu podstawowej wiedzy na temat działalności sądownictwa, notariatu i Urzędu Stanu Cywilnego w Polsce oraz w Niemczech. Jej celem jest przybliżenie kompetencji wyżej wymienionych instytucji na podstawie aktualnych rozporządzeń i ustaw, pokazanie pewnych tendencji rozwojowych w ustawodawstwie z naciskiem na kierunki zmian zachodzących zwłaszcza w ustawodawstwie krajowym po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Za przykład mogą posłużyć nowelizacje, jakie ustawodawca przewidział w odniesieniu do instytucji notariatu, który w ostatnich dwudziestu latach rozpoczął funkcjonowanie poza strukturami państwowymi. Od 2 października 2008 r. notariusze zostali wyposażeni w kompetencje do sporządzania aktów poświadczenia dziedziczenia. To rozszerzenie kompetencji oznacza w dużym stopniu odciążenie sądów w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę, że możliwość takiego pozasądowego poświadczenia prawa do spadku czy inne podobne rozwiązania wprowadzono wcześniej w innych krajach Unii Europejskiej, m.in. we Francji, Holandii, Hiszpanii czy Portugalii (por. podrozdział 2.1. Notariusze w Polsce). [...] Książka jest przeznaczona zwłaszcza dla studentów germanistyki, którzy kształcą się w zakresie translatoryki, ale jej odbiorcami mogą być również inne osoby zainteresowane tym tematem, przede wszystkim tłumacze. Prezentowane w książce ujęcie daje możliwość spojrzenia na działalność omawianych instytucji z perspektywy doświadczeń oraz potrzeb germanisty i tłumacza.

Pobierz Wstęp i Spis treści

English Literary Translations into Polish until 1800

FILOLOGIA ANGIELSKA

kaluzna.jpg

Agnieszka Kałużna, English Literary Translations into Polish until 1800, s. 128, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-442-3, 32,00 zł


As the book attempts to show, theory met practice to the degree that a particular translator allowed for it.Interestingly, success in translation could be seen in a vast array of possibilities depending on individual translators’ approach and their courage to take risks where conformists would not dare to do so.
The present study attempts to introduce the views on translation of prominent 18th century writers, and to demonstrate, on the basis of samples, to what extent theory was applied in practice.The samples are carefully analysed and conclusions are drawn. The whole work consists of two parts, presenting all the information necessary to convey the theoretical background to 18th century translation studies.Chapter 1, after a brief account of the history of translation up to the 18th century, covers a spectrum of opinions on translation as advocated by the most distinguished representatives of the epoch (both Polish and English).Chapter 2 concentrates on the practical dimension of the study and reveals portraits of subsequent renditions which are analysed in the light of 18th century theoretical translation guidelines.The earliest translations from English into Polish are carefully analysed to establish whether given translators succeeded in reconciling both theoretical requirements and their natural geniuses.The findings of the research are based on relevant examples presented in the book.Each masterpiece is accompanied by original samples and illustrations.Chapters 3 and 4 present the 18th century poetry and drama translations supported by relevant examples.Chapter 5 focuses on culture-bound elements in the selected 18th century translations.The final conclusions allow us to form a wider picture of 18th century translations by juxtaposing all the examined literary works and their translations with the theoretical requirements, thus contributing to greater objectivity in the final commentary.The conclusions contain my individual comments, with particular emphasis on the dominant translation strategy preferred by a given translator.Attachment includes biographies of famous authors and writers whose works were used for the purposes of this research.
It is my hope that the theoretical and practical material as well as the resources presented in this book will serve as a useful reference which will encourage further research in the field of translation studies.At the same time, perhaps some of these stunning masterpieces will be rescued from oblivion as we carefully take them down from the top shelves to wipe away the dust.



Pobierz Spis treści i Wstęp

Organizacyjny, dydaktyczny i naukowy rozwój kierunku budownictwo na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska Uniwersytety Zielonogórskiego

BUDOWNICTWO

bilinski.jpg

Tadeusz Biliński, Organizacyjny, dydaktyczny i naukowy rozwój kierunku budownictwo na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska Uniwersytety Zielonogórskiego, s. 100, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-435-5, 29,00 zł


Ponad 43 lata historii kierunku budownictwo na Wyższej i Szkole Inżynierskiej, potem na Politechnice Zielonogórskiej, wreszcie na Uniwersytecie Zielonogórskim, to okres ciągłego rozwoju i zdobywania kolejnych doświadczeń. Poza nielicznymi okolicznościowymi publikacjami i niepublikowanymi opracowaniami, nie było dotychczas żadnego pełnego opracowania dorobku organizacyjnego, dydaktycznego i naukowego Wydziału. Inspiracją do podsumowania całej działalności minionych lat stało się dziesięciolecie Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Niniejsze opracowanie to synteza zasadniczych, najważniejszych sfer działalności od początku istnienia kierunku budownictwo na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska.
Zestawienia tabelaryczne i rysunki mają ułatwić zapoznanie się z historią Wydziału, a fotografie – przybliżyć jego wizerunek.
Autor ma nadzieję, że opracowanie to spełni oczekiwania Czytelników, a także pomoże w dalszej działalności Wydziału.

Pobierz Spis treści i Słowo wstępne

Mityczne scenariusz, t. 2: Od mitu do fikcji – od fikcji do mitu

FILOLOGIA POLSKA

F_i_C_2.jpg

Mityczne scenariusze,  t. 2: Od mitu do fikcji – od fikcji do mitu, red. Tomasz Ratajczak, Bogdan Trocha, "Fantastyczność i Cudowność", s. 262, B5, oprawa miękka,  Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-432-4, 33,00 zł


O ile w tomie pierwszym Mitycznych scenariuszy ukazano różnorodność sposobów patrzenia na przekaz mityczny (służył temu rozdział z tekstami odwołującymi się do wieloaspektowości renarracji mitu oraz zbiór artykułów omawiających mityczną przestrzeń w literaturze pięknej - polskiej i obcej), o tyle w tomie drugim ów horyzont nieco przekierowano, mianowicie ukazano wieloaspektowość funkcjonowania mitologii w tekstach folkloru i szeroko pojętej – to znaczy niepomijającej zjawisk związanych z obszarem działalności dzieci i młodzieży – kulturze popularnej. Czyniąc tak, kolejny raz oddano głos przedstawicielom właściwych nauk humanistycznych, którzy przyjęli odmienne metody badawcze – od skupionych na samym micie po rozpatrujące mitologię w perspektywie między innymi obrzędowej i społecznej. Prezentowana książka zawiera dwadzieścia jeden tekstów, które tworzą trzy problemowe działy: 1. Obrazy mitycznej przestrzeni w literaturze popularnej; 2. Przestrzeń mityczna w tekstach folklorystycznych; 3. Mit w kulturze dziecięcej i młodzieżowej.

Pobierz Spis treści i Wstęp

Mityczne scenariusze, t. 1: Od mitu do fikcji – od fikcji do mitu

FILOLOGIA POLSKA

F_i_c_1.jpg

Mityczne scenariusze, t. 1: Od mitu do fikcji – od fikcji do mitu, red. Tomasz Ratajczak, Bogdan Trocha, s. 250, B5, oprawa miękka,  "Fantastyczność i Cudowność", Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-431-7, 33,00 zł


Problem funkcjonowania mitu w poszczególnych typach tekstów kultury, a zwłaszcza w literaturze wciąż intryguje i za każdym razem przynosi nowy, obfity plon. W tomie pierwszym Mitycznych scenariuszy (bo taki podtytuł nadano trzeciej odsłonie serii „Fantastyczność i cudowność”) podzielono go na dwa działy. W jednym z nich odnajdziemy teksty odwołujące się do wieloaspektowości renarracji mitu, zaś w drugim – artykuły omawiające mityczną przestrzeń w literaturze pięknej (polskiej i obcej). Prezentowany zbiór zawiera dziewiętnaście tekstów z zakresu filozofii, psychologii, religioznawstwa, teologii i literaturoznawstwa, a ich autorami są przedstawiciele Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu im. Jurija Fedkowycza w Czerniowcach (Ukraina), Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu im. Piotra M. Mascherova w Witebsku (Białoruś), Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Pobierz Spis treści i Wstęp

"Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze" 2010

FILOLOGIA POLSKA

borawski_hawrysz.jpg

"Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze" 2010,  red. Stanisław Borawski, Magdalena Hawrysz, s.  300, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-451-5, 29,00 zł


Seria edytorska Zielonogórskie seminaria językoznawcze, niezmienne wydawana przez Oficynę Wydawniczą Uniwersytetu Zielonogórskiego, jest rówieśnicą naszej Uczelni. Na tom pierwszy złożyły się prace polonistów, slawistów i germanistów dawnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego. Autorzy miejscowi w liczbie 29 oraz dwóch wybitnych badaczy niemieckich (prof. dr dr h.c. Hans Rothe i prof. dr dr h.c. Ilpo Tpani Piirainen) zadedykowali swoje prace nowo powołanemu Uniwersytetowi Zielonogórskiemu. Niniejszy tom dokumentuje funkcjonowanie Zielonogórskiego Seminarium Językoznawczego w 2010, czyli dziesiątym roku istnienia.
Zielonogórskie seminaria językoznawcze to cztery tomy o sporej objętości, utrwalające 38 wykładów profesorskich oraz 73 referaty (i recenzje) młodszych autorek i autorów, jakie zostały przedstawione na sesjach odbywanych w rytmie życia akademickiego raz w miesiącu.
O ile tom za rok 2001 miał charakter publikacji uroczystej i zawierał prace autorów cieszących się z instytucjonalizacji własnego środowiska, to tomy kolejne są odzwierciedleniem więzi łączących nas z innymi środowiskami językoznawczymi. Podstawową bowiem funkcją zainicjowanego przez nas ruchu naukowego było zapewnienie tutejszemu środowisku systematycznego kontaktu z autorami ukazujących się książek i całym bogactwem myśli lingwistycznej.
Wspominamy wizyty naszych Przyjaciół mile, ponieważ przy ich boku mogli prezentować wyniki własnych badań młodzi autorzy z naszego ośrodka, niekiedy także z ośrodków zaprzyjaźnionych, poleceni nam przez swoich naukowych opiekunów. Szczególnie sobie to cenimy, ponieważ niemal wszyscy młodzi autorzy awansowali w naukowej hierarchii, niektórzy osiągnęli status samodzielności, inni są blisko tego celu.
Ukształtował się nawet pewien ceremoniał prezentowania gościom naszego środowiska, bardzo dobrych warunków lokalowych i bazy technicznej dla dydaktyki, jaką nie zawsze dysponują nasi goście w swoich ośrodkach. Przy okazji tych wizyt badacze pracujący nad dysertacjami doktorskimi i habilitacyjnymi mogli swobodnie zasięgać opinii doświadczonych badaczy w różnych sprawach, prosić o porady, obserwować reakcje na własne wypowiedzi.
Goście nagradzali nasze starania o dobre pełnienie honorów domu uprzejmymi słowami mówionymi nam, ale także bez naszej obecności. Nam szczególną przyjemność sprawiała obserwacja niespotykanej gdzie indziej wielkości audytorów – na wykładach bywało bowiem od 50 do 150 słuchaczy. Rekordowa pod tym względem była sesja z udziałem Pana Profesora Jerzego Tredera, kiedy to studenci zasłuchani w różne intonacje kaszubskich gadek zasiedli nawet na schodkach, ponieważ sala wykładowa przewidziana na tę sesję ma niespełna 200 miejsc. Adepci i absolwenci naszej polonistyki dzięki udziałowi w sesjach Zielonogórskiego Seminarium Językoznawczego będą mogli wspominać uczestnictwo w wykładach luminarzy myśli językoznawczej.
Po wyłączeniu lokalnego w istocie tomu pierwszego o pozostałych tomach można dowodnie powiedzieć, że są ogólnopolskie, ponieważ wśród 111 opublikowanych prac jest 48 rozpraw autorów-gości (przeważnie profesorów i doktorów habilitowanych), którzy przyjęli nasze zaproszenie. Na wydawnictwo – oprócz prac autorów miejscowych – złożyło się: 9 prac ze środowiska katowickiego, 8 poznańskiego, 7 łódzkiego, 5 krakowskiego, 4 warszawskiego, 3 wrocławskiego, 2 gdańskiego, i po jednej ze środowisk: bydgoskiego, kieleckiego i lubelskiego.

[Fragment Przedmowy]
Pobierz Spis treści i Przedmowę

Projektowanie w komputerowym wspomaganiu procesu dydaktycznego

EDUKACJA TECHNICZNO-INFORMATYCZNA

polanczyk_projektowanie.jpg

Projektowanie w komputerowym wspomaganiu procesu dydaktycznego, red. Eunika Baron-Polańczyk, s. 212, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-425-6, 25,00 zł


Monografia traktująca o projektowaniu w komputerowym wspomaganiu procesu dydaktycznego jest adresowana dla tych wszystkich, których interesują aspekty praktycznego, skutecznego i ekonomicznego stosowania metod i narzędzi ICT w szeroko rozumianej edukacji. Przedstawiane zagadnienia mogą być przydatne nie tylko dla badaczy podjętej problematyki, ale i dla studentów (szczególnie kierunku edukacja techniczno-informatyczna i specjalności edukacja medialna i informatyczna) oraz nauczycieli wdrażających nowe technologie do zawodowej praktyki (nie tylko do zajęć komputerowych i informatyki).


Pobierz Wstęp i Spis treści

Katolicka nauka społeczna a socjologia

SOCJOLOGIA

Prufer_katolicka.jpg

Paweł Prüfer, Katolicka nauka społeczna a socjologia. Interdyscyplinarne sprzężenie,  s. 402, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-440-9, 39,00 zł


„Socjologia to nowa nauka na bardzo stary temat” – powie wybitny współczesny socjolog Piotr Sztompka, a „kierunek, jaki przybrała współczesna nauka społeczna Kościoła, odpowiada potrzebom współczesnym” – zauważa Czesław Strzeszewski, ceniony znawca i współtwórca katolickiej nauki społecznej w Polsce. Natomiast naukę jako taką (naukę w ogólności) interesują zjawiska nie tyle należące do tego świata, który jest, ile do tego, jaki jest i jak jest rozumiany – o czym powiedzą autorzy podręcznika Disegno della ricerca e analisi dei dati. Nie bez znaczenia jest także to, co trafnie zauważa Stanisław Fel w nawiązaniu do pracy Oswalda von Nell-Breuninga Gerechtigkeit und Freiheit, iż niewystarczająca jest deskrypcja w ujmowaniu społeczeństwa, równie potrzebna jest eksplikacja. Gdy nawiąże się ponadto do tytułu, jakim została opatrzona publikacja pod redakcją Anny Wachowiak Socjologia jako społeczna terapia, można dostrzec, jak wiele oczekiwań i nadziei wiąże się z nauką i takimi dyscyplinami jak chociażby socjologia. Niniejsza próba krytycznej analizy możliwej relacji pomiędzy katolicką nauką społeczną6 a innymi naukami społecznymi, ze szczególnym uwzględnieniem jednej z nich, to znaczy socjologii, jest bardziej swego rodzaju próbą zebrania poglądów przedstawicieli rożnych szkół badawczych niż analizą systematycznych dyskursów w tym komparatystycznym temacie. Takich bowiem nie odnajdujemy w literaturze przedmiotu, a na pewno nie ma ich zbyt wiele. Katolicka nauka społeczna ewoluowała i nadal podlega zewnętrznej oraz wewnętrznej presji potrzeby adaptacyjno-ewolucyjnej. Trwając we własnym nurcie, który zasadniczo ma charakter „eklezjalny”, czy też „konfesyjny” (w ocenie wielu), budując własną „samoświadomość” metodologiczno-hermeneutyczną oraz odnosząc ją do kontekstualnych wątków, formułowanych wyzwań ewolucyjno-dynamizujących, czasem z pewną dozą obaw, innym razem z odwagą neofity, potwierdza, dynamizuje i krystalizuje artykulację własnej tożsamości (trudno mówić o rewolucyjnych w niej przeobrażeniach – takie, uważam, się nie zdarzają). Nauka społeczna Kościoła doświadczyła istotnych zmian, zwłaszcza metodologicznych i epistemologicznych. Upatruje się ich chociażby w przełomowym dla kontekstu eklezjalnego (i dla powstającej w nim nauki) Soborze Watykańskim II, choć nie tylko. Warto więc uznać za wiążące dla niniejszej analizy wskazanie pochodzące z encykliki Caritas in veritate, w której to autor, papież Benedykt XVI przypomina interpretatorom KNS, iż „nie ma dwóch różniących się między sobą typologii nauki społecznej, przedsoborowej i posoborowej”. A co z socjologią? Z jej teoretycznym zróżnicowaniem? Czy podlegała i podlega ona podobnym procesom i nachyleniom? Czy postulat socjologii wolnej od wartości, neutralnej aksjologicznie i niezbyt skłonnej do życzliwego spoglądania w stronę takich nauk jak chociażby teologia, ziścił się? Stanisław Burdziej na łamach „Studiów Socjologicznych” podejmuje refleksję, której sformułowany jako pytanie temat wydaje się wielce intrygujący: Socjologia postsekularna? W niniejszej publikacji podjęto próbę opisania i wyjaśnienia wspomnianych wyżej kwestii, które są usytuowane przede wszystkim w obszarze dialogu międzydyscyplinarnego.

[Fragment Wprowadzenia]
Pobierz Spis treści
Pobierz Wprowadzenie

Obraz językowych stosunków polsko-niemieckich w syntezach historycznojęzykowych

FILOLOGIA GERMAŃSKA

Jurewicz-Nowak.jpg

Magdalena Jurewicz-Nowak, Obraz językowych stosunków polsko-niemieckich w syntezach historycznojęzykowych, s. 164, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-439-3, 29,00 zł


Niniejsza książka powstała na kanwie rozprawy doktorskiej. Celem publikacji jest zbadanie postaw historiozoficznych wybitnych historyków języka wobec roli wpływów języka niemieckiego na polszczyznę. Dotąd nie zgłębiano ideowego podłoża ujęć i interpretacji stosunków językowych polsko-niemieckich, uznawano je za oczywiste same przez się. Wyraz takiej postawy znajdziemy w analizach poszczególnych dzieł. Niezależnie jednak od intencji autorów bez takiego podłoża systematyczne omawianie złożonej problematyki nie byłoby możliwe. Skoro więc zamierzeniem autorskim jest „przedstawienie obrazów”, to i potrzeba refleksji dotyczącej ideowego podłoża jest uzasadniona. Autorka ma nadzieję, że rozpatrzenie kwestii kontaktów polsko-niemieckich pozwoli na podsumowujące omówienie głównych koncepcji problematyki językowych stosunków polsko-niemieckich w świetle syntez i monografii w dotychczasowym dorobku diachronicznego językoznawstwa polskiego, a tym samym pozwoli jej dorobić się samodzielnego spojrzenia na materię ważną a skomplikowaną. Wydaje się tez, że taka analiza może rozszerzyć perspektywy badawcze i skłonić do refleksji nad miejscem, rolą wpływów obcych w dziejach polszczyzny a także nad związkiem historii języka polskiego i historii wspólnoty narodowej, w konsekwencji przezwyciężyć niezbyt dziś produktywne przeciwstawianie historii tzw. wewnętrznej i zewnętrznej. Książka najwięcej zawdzięcza Panu Profesorowi Stanisławowi Borawskiemu. Dziękuję także recenzentom dysertacji doktorskiej, Pani Profesor Zdzisławie Krążyńskiej oraz Panu Profesorowi Janowi Miodkowi za cenne uwagi i życzliwe zainteresowanie losami tej pracy.

[Wstęp]
Pobierz Wprowadzenie
Pobierz Spis treści

Tworzenie i przywłaszczanie wartości

ZARZĄDZANIE

mazur.jpg

Karolina Mazur, Tworzenie i przywłaszczanie wartości. Perspektywa relacji: pracownik–organizacja, s. 200, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-438-6, 27,00 zł


Rozdział pierwszy zawiera podsumowanie tego, co w dzisiejszym zarządzaniu strategicznym powiedziano na temat wartości oraz procesu jej tworzenia. Głównym problemem, który pojawia się w tym rozdziale, jest kwestia niejednoznaczności pojęcia wartość, choć podjęto próbę jego zdefi niowania. Zostaną tu zdefi niowane także te kategorie wartości, które mają szczególne znaczenie dla ujęcia zasobowego, oraz podstawowe logiki, według których wartość jest tworzona. Wyjaśnione będzie pojęcie renty ekonomicznej jako kategorii kluczowej w procesie tworzenia przewagi konkurencyjnej, przedstawione zostaną także podstawowe logiki tworzenia wartości, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które mają zastosowanie w sektorach opartych na wiedzy. Ponieważ w pracy znaczny nacisk został położony na podejście kontraktualne, rozdział pierwszy zakończy się koncepcją tworzenia wartości na poziomie mezo, która zostanie zilustrowana poprzez analizę przypadku. Celem rozdziału jest wykazanie, iż problematyka wartości jest obecna w zarządzaniu strategicznym. Rozdział drugi prezentuje kategorie zasobów niematerialnych oraz innych czynników determinujących proces tworzenia wartości, a jego celem jest wykazanie nierozłączności tychże zasobów od czynnika ludzkiego oraz ukazanie problematyki przywłaszczenia wartości rozumianej jako renta ekonomiczna. Wprowadzone zostaną kategorie kapitału osadzonego oraz ucieleśnionego – ze względu na ich szczególny charakter. Charakter ten wynika z faktu ich nierozłączności od człowieka, który jest ich nośnikiem. Celem rozdziału jest przedstawienie roli pracownika będącego nośnikiem zasobu oraz roli, jaką odgrywa on w tworzeniu i przywłaszczeniu wartości. Głównym przesłaniem tego rozdziału jest myśl, że zarządzanie zasobami niematerialnymi to przede wszystkim zarządzanie motywacją pracowników i ich postawami. Myśl ta zostanie rozwinięta w rozdziale trzecim, w którym dokonany będzie przegląd koncepcji wymiany w miejscu pracy jako podstawy koncepcji kontraktualnej. Dlatego znaczną uwagę poświęca się tu problematyce kontraktu psychologicznego. Wyjaśniona będzie idea wymiany społecznej w miejscu pracy. Przedstawione zostaną wartości, które są przedmiotem wymiany w procesie pracy. Celem rozdziału jest wykazanie, że głównym czynnikiem warunkującym tworzenie wartości jest postawa pracownika. Rozpatrując to zagadnienie z punktu widzenia przedstawicieli organizacji, warto zadać sobie pytanie, na jakich warunkach dostępna jest dla nich postawa pracowników wobec pracy? Postawy te zostaną skategoryzowane i omówione. Jako podstawę przyjęto trzy koncepcje teoretyczne, w których nastąpił podział na postawy tworzące wartość i postawy destrukcyjne. W rozdziale tym znajdą się także dwa elementy o charakterze badawczym. Pierwszy z nich to metaanaliza dotycząca wyników badań nad kontraktem psychologicznym prowadzonych w zakresie postaw związanych z wartością. Metaanaliza ta zostanie porównana do metaanaliz innych autorów, co stanowić będzie podstawę do wyprowadzenia hipotez badawczych. W rozdziale czwartym zostaną przedstawione wyniki badań własnych obejmujących 140 osób zatrudnionych w sektorze wysokozaawansowanych technologii. Badaniami objęto pracowników 11 przedsiębiorstw: 2 dużych, 8 średnich i 1 małym. Wszystkie przedsiębiorstwa miały powiązania międzynarodowe, 3 wykazały udział kapitału zagranicznego. W ramach tych organizacji przeprowadzono także analizę przypadków oraz zgromadzono grupę uczestniczącą w zogniskowanym wywiadzie grupowym.

Fragment Wstępu
Pobierz Wstęp

Pobierz Spis treści

Historia Zielonej Góry

HISTORIA

historia_zg_1.jpg

Historia Zielonej Góry, t. 1: Dzieje miasta do końca XVIII wieku,  red. Wojciech Strzyżewski, s. 428, B5,  oprawa twarda, Zielona Góra 2011; książka niedostępna w naszej dystrybucji; od 20 grudnia 2011 będzie można ją nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w zielonogórskiej Palmiarni - cena 50,00 zł.

Historia Zielonej Góry stanowi przykład, jak z niewielkiej osady położonej na północnej rubieży historycznego Śląska, w ciągu stuleci, pomimo wojen, częstych pożarów i innych klęsk, kształtowało się miasto, które w drugiej połowie XX wieku urosło do rangi znaczącego ośrodka administracyjnego, gospodarczego i uniwersyteckiego. Dzieje miasta wpisują się również w niezwykle skomplikowane dzieje ziem, na których było położone. Zmiany w przynależności państwowej, poczynając od Państwa Piastowskiego, przez Koronę Czeską, cesarstwo habsburskie, Królestwo Pruskie, cesarstwo niemieckie, po powojenną Polskę, odcisnęły się wyraźny sposób na historii materialnej, społecznej i duchowej Zielonej Góry.
Badania przeprowadzone nad dziejami miasta wymagały analizy wielu źródeł. Wspomniana zmienna przynależność państwowa spowodowała, że źródła historyczne dotyczące Zielonej Góry znajdują się w różnych archiwach polskich i zagranicznych, a bardzo wiele cennych dokumentów uległo zniszczeniu. Jeszcze XIX-wieczni historycy niemieccy twierdzili, że Zielona Góra należała do tych miast śląskich, które posiadają najmniej historycznych przekazów. Składało się na to wiele przyczyn, ale za główną przyczynę tego źródłowego ubóstwa kronikarze i historycy wskazywali wielkie pożary Zielonej Góry, zwłaszcza te z lat 1582 i 1651. W tym ostatnim, ratusz wraz z kancelarią miejską uległ prawie całkowitemu zniszczeniu. W urbarzu miejskim z 1749 roku, zawierającym spis majątku, oraz w księdze statutów miejskich z 1809 roku, spisanych na rozkaz władz pruskich, znalazły się zapisy, że najstarsze dokumenty miejskie spłonęły, ale ich kopie uznane zostały za prawomocne. Okazuje się jednak, że po ostatnim wielkim pożarze z 1651 roku, nie udało się do końca uporządkować nawet nowych zielonogórskich dokumentów. Świadczyła o tym notatka z wizytacji, którą w 1672 roku przeprowadził starosta ziemski hrabia von Herberstein: zastał on akta, protokoły i dyplomy miejskie „pomieszane i wielkim nieporządku”. Do początków XX wieku w archiwum miejskim znajdował się tylko jeden dokument z XIV wieku, dwanaście dokumentów, w tym cztery oryginały, z XV wieku, trzydzieści sześć dokumentów, w tym dwa oryginały, z XVI wieku. Najstarsze dokumenty jeszcze przed II wojną światową zdeponowano we wrocławskim Archiwum Państwowym, jako depozyt miasta Zielonej Góry. Do dnia dzisiejszego znajduje się on we Wrocławiu, a jego zawartość stanowią dokumenty miejskie z lat 1382–1738, a więc z okresu, gdy miasto było w rękach Korony Czeskiej i Habsburgów. W związku z położeniem ośrodka w granicach historycznego Śląska, źródła do dziejów Zielonej Góry odnaleźć można również w zespołach Księstwa Głogowskiego i Prezydium Prowincji Śląskiej. Miasto bowiem przez stulecia znajdowało się w granicach księstwa głogowskiego, a po jego likwidacji w rejencji legnickiej, wchodzącej w skład prowincji śląskiej.

Fragment Wstępu

Pobierz Spis treści

Pobierz Wstęp

Przemiany realizacji zadań rozwojowych

SOCJOLOGIA

farnicka.jpg

Marzanna Farnicka, Przemiany realizacji zadań rozwojowych. Ewolucja czy rewolucja?, s. 176, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-422-5, 29,00 zł


Wysiłki badaczki skupiły się na rozpoznaniu i określeniu obszarów doświadczenia indywidualnego, wspólnego wszystkim pokoleniom. Bardziej ogólnie dotyczą one znaczenia najbliższego środowiska rozwoju dla wzoru realizowania zadań rozwojowych przez współczesnych młodych dorosłych. Praca przedstawia elementy wspólne dla trzech pokoleń rodzin, wskazując treści ciągle aktualne w doświadczeniu indywidualnym ich członków. Są to treści istotne z punktu widzenia doświadczenia indywidualnego, rodzinnego czy gatunkowego, przenoszone z pokolenia na pokolenie pomimo przeobrażeń kontekstu rozwojowego. Ważne pytania, na które starano się uzyskać odpowiedź na drodze eksploracji empirycznej, odnosiły się do oczekiwań dotyczących charakteru zmian dróg życiowych młodych dorosłych: Jaki jest ich przebieg? Czy zachodzą one w sposób ewolucyjny, czy rewolucyjny? Czy poszczególne generacje asymilują zmieniający się kontekst życiowy? Czy adaptacja obejmuje zarówno schematy umysłowe, jak i schematy zachowań? A może mamy do czynienia z zapaścią międzygeneracyjną pod względem postrzegania kolejności realizacji zadań rozwojowych i wartościowania zdarzeń życiowych, co wskazywałoby na rewolucyjny charakter rozpatrywanych zmian?
W celu uzyskania odpowiedzi na powyższe pytania przeprowadzono badanie, którego rezultaty wskazały uwarunkowania sprzyjające przekazowi międzypokoleniowemu w rodzinie, uwypuklając rozwojowy i adaptacyjny mechanizm transmisji międzygeneracyjnej. Mechanizm przekazu międzypokoleniowego poddano analizie z punktu widzenia rozwoju indywidualnego dorosłych i adaptacji do warunków społeczno-kulturowych rodziny. Szczególnie wartościowe wyniki badań, z perspektywy autorki, stanowią rozpoznanie czynników sprzyjających rodzicielstwu i dostarczenie podstaw do optymalizacji warunków podejmowania przez młodych ludzi tego zadania o wymiarze ponadjednostkowym i ponadczasowym. Jego realizacja jest bowiem niepowtarzalną szansą na przekroczenie granic istnienia – zarówno w sensie biologicznym, jak i psychospołecznym.

Fragment Wprowadzenia
Pobierz Wprowadzenie i Spis treści

Osoby z niepełnosprawnością w szkole wyższej

PEDAGOGIKA

ochoczenko_osoby.jpg

Helena Ochonczenko, Małgorzata Czerwińska, Marcin Garbat, Osoby z niepełnosprawnością w szkole wyższej. Wybrane zagadnienia, s. 242, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-424-9, 27,00 zł


Przełom XX i XXI wieku to okres intensywnych, wielokierunkowych procesów kształtowania się społeczeństwa informacji i wiedzy. Kładzie ono szczególny nacisk na rozwój nauki, inżynierii oraz edukacji. Edukacja jest wartością, nadzieją, zadaniem oraz ważnym narzędziem rozwoju społeczeństwa i każdego człowieka. Osoby lub grupy pozbawione dostępu do informacji (wykształcenia) stają się podmiotami wyizolowanymi nie tylko w życiu, ale i w zbiorowej świadomości, a w konsekwencji – są odsunięte od normalnych wspólnot i szans życiowych. Społeczeństwo informacyjne, otwierając nowe możliwości, generuje jednocześnie zagrożenia. Jednym z największych jest tworzenie się grup społecznych niemających dostępu do informacji – tzw. grup wykluczenia. Należą do nich ludzie niewykształceni, o niskim statusie materialnym, bezrobotni, niepełnosprawni [Doktorowicz 2000, Łukasiewicz, Unold 2000].
Niewątpliwą szansą dla osób z niepełnosprawnością na równoprawne funkcjonowanie w społeczeństwie informacyjnym są studia wyższe. Niestety, ta szansa jest zbyt rzadko wykorzystywana. W roku akademickim 2009/2010 na 461 uczelniach w Polsce studiowało ogółem 1,9 mln studentów, w tym ponad 28 tys. z niepełnosprawnością (to zaledwie 1,5% studenckiej społeczności akademickiej [Szkoły wyższe… 2010]).

Fragment Wstępu
Pobierz Wstęp i Spis treści

Z prądem i pod prąd

HISTORIA

z_pradem.jpg

Robert Skobelski, Ireneusz Wojewódzki, Z prądem i pod prąd. Historia zielonogórskiej Elektrociepłowni, s. 472, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-433-1, 35,00 zł


Gdy w grudniu 2009 r. podejmowaliśmy się zleconego nam przez Zarząd Elektro ciepłowni zadania napisania niniejszej monografii, czyniliśmy to z przekonaniem, że czekają nas miesiące żmudnej, choć nie najbardziej interesującej pracy. Myliliśmy się w dwójnasób. Po pierwsze, praca nad książką okazała się dużo trudniejsza niż pierwotnie sądziliśmy, materiał źródłowy zaś rozleglejszy i nadzwyczaj różnorodny. Po drugie, wnikając coraz głębiej w temat, odkrywaliśmy wciąż nowe wątki w kilkudziesięcioletnich, niezwykle burzliwych i – jak się przekonaliśmy – bardzo frapujących losach zielonogórskiego przedsiębiorstwa. W takim kontekście dzieje Elektrociepłowni okazały się ważnym fragmentem powojennej historii Zielonej Góry, stanowiąc równocześnie swego rodzaju lokalne odbicie skomplikowanych procesów społeczno-gospodarczych zachodzących w Polsce na przestrzeni nieomal półwiecza. O potrzebie stworzenia w mieście centralnego źródła ciepła mówiło się w zasadzie od początku lat 60. Wymuszał to niejako, dynamiczny w tym okresie, rozwój przemysłu i budownictwa mieszkaniowego, których ciepłowniczych potrzeb nie zaspokajały już istniejące tradycyjne kotłownie węglowe, a budowa kolejnych była zarówno nieopłacalna, jak i uciążliwa dla środowiska. Wobec takiej sytuacji ówczesne władze administracyjne – miejskie i wojewódzkie – rozpoczęły, najeżone licznymi trudnościami, starania o możliwość wybudowania w Zielonej Gorze wspomnianego centralnego źródła ciepła, funkcjonującego na zasadzie gospodarki skojarzonej, czyli przy jednoczesnym wytwarzaniu energii cieplnej oraz elektrycznej. Podjęte wysiłki przyniosły efekt dopiero po kilku latach, kiedy wiosną 1971 r. wbito nareszcie pierwszą łopatę pod budowę zakładu, mającego zaopatrywać w energię cieplną przede wszystkim najważniejsze przedsiębiorstwa i zakłady oraz nowo powstające osiedla bloków. Była to bez wątpienia najtrudniejsza pod względem technologicznym powojenna inwestycja w mieście i początek historii firmy, należącej obecnie do najnowocześniejszych w swojej branży w kraju.

[Fragment Wstępu]

Pobierz Wstęp i Spis treści

Zmiany stosunków między dziećmi pełnosprawnymi i dziećmi z niepełnosprawnością w klasach integracyjnych

PEDAGOGIKA

lipinska_loks_zmiany.jpg

Jolanta Lipińska-Lokś, Zmiany stosunków między dziećmi pełnosprawnymi i dziećmi z niepełnosprawnością w klasach integracyjnych, s. 290, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-413-3, 29,00 zł


The articles included in this collection express the results of years of research, thoughts and considerations, which were aiming to support people in pursuing their professional careers at all stages of life.

Idea społecznej integracji osób niepełnosprawnych, po blisko czterdziestoletniej obecności na gruncie polskim, nadal wzbudza wiele emocji, prowokuje do dyskusji, staje się inspiracją do podejmowania różnorodnych działań na rzecz osób niepełnosprawnych. Samo ujęcie istoty społecznej integracji i jej uwarunkowań uległo w tym czasie znacznym przemianom, co wymusiło także nowe spojrzenie na rozwiązania integracyjne w systemie edukacji. Temat pracy zrodził się z koncepcji społecznej integracji, rozumianej jako dynamiczny proces zmian psychospołecznych, dokonujących się w naturalnym środowisku życia osób niepełnosprawnych, w tym szczególnie w ich wzajemnych ustosunkowaniach i zachowaniach z osobami pełnosprawnymi [...]. Zmiany te mają doprowadzić do tego, by osoby niepełnosprawne pozostawały w więziach społecznych z innymi ludźmi, miały poczucie akceptacji przez nich i przynależności do grupy społecznej, którą tworzą, oraz by uczestniczyły podmiotowo w życiu tej grupy, mając możliwość realizowania swoich potrzeb psychicznych, co szczególnie istotne jest w przypadku dzieci. Społeczną integrację dzieci niepełnosprawnych należy więc rozumieć jako swoisty proces kształtowania pozytywnych interakcji psychospołecznych między nimi i pełnosprawnymi rówieśnikami oraz umacniania więzi między tymi dziećmi poprzez wpływanie na sferę ich emocji, przekonań i systemu wartości. Proces społecznej integracji dzieci niepełnosprawnych w środowisku szkolnym może być skuteczny tylko dzięki wzbogaceniu oddziaływań wychowawczych, realizowanych z dziećmi szczególnie na zajęciach pozalekcyjnych, gdyż w toku tradycyjnej lekcji niewiele jest takich sytuacji, które kształtują u dzieci altruizm, prospołeczność i umożliwiają im nawiązywanie swobodnych kontaktów, współistnienie, współdziałanie i współprzeżywanie. Skuteczność procesu społecznej integracji dzieci niepełnosprawnych i pełnosprawnych zależy także od kompetencji wychowawczych uczących je nauczycieli, niezbędnych w kształtowaniu pozytywnych stosunków między tymi dziećmi.

[Fragment Wstępu]

Pobierz Wstęp i Spis treści

Global and Local Changes on the Modern Labour Market Essays in Labour and Social Pedagogy

PEDAGOGIKA

wolk_global.jpg

Zdzisław Wołk, Global and Local Changes on the Modern Labour Market Essays in Labour and Social Pedagogy, s. 228, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-428-7, 39,00 zł


The articles included in this collection express the results of years of research, thoughts and considerations, which were aiming to support people in pursuing their professional careers at all stages of life.

The achievements of social pedagogy and pedagogy of work may be useful for the organization of work and used successfully in other areas, in particular in the economic one. It is still relatively rare, even though it happens more and more often, that the results of the work of the pedagogy research, as well as the suggestions of how to apply this knowledge, are adapted by businesses and by other social and economic sciences researchers. Nevertheless, it turns out that the concern for employee’s development and welfare and investing in worker, consequently, brings many beneficial results that cannot be measured in the economic terms only.

Pobierz Wstęp i Spis treści

Człowiek z chorobą Alzheimera w rodzinie i środowisku lokalnym

SOCJOLOGIA

altzheimer.jpg

Człowiek z chorobą Alzheimera w rodzinie i środowisku lokalnym, red. Agnieszka Nowicka, Wioletta Baziuk, s. 228, B5, oprawa miękka, Uniwersytet Zielonogórski UZ, Zielona Góra 2011,  ISBN 978-83-7481-426-3, 35,00 zł


Choroba Alzheimera (Alzheimer’s Disease, AD) spowodowana jest odkładaniem się w mózgu osób chorych toksycznych białek β-amyloidu, tau i α-synukleiny. Polega na zwyrodnieniu tkanki mózgowej, które prowadzi do zaniku komórek nerwowych (neuronów) oraz miejsc ich połączeń (dendrytów, aksonów, synaps), co objawia się demencją. Choroba Alzheimera nie jest naturalną konsekwencją procesu starzenia się, lecz specyficznym procesem chorobowym, postępującym, nieodwracalnym i zwyrodnieniowym otępieniem, manifestującym się ubytkiem wielu różnych funkcji psychicznych i objawami ogniskowego uszkodzenia mózgu, tj. zaburzenia pamięci, funkcji wzrokowo-przestrzennych, myślenia abstrakcyjnego i mowy. Zaliczana jest do grupy otępień pierwotnie zwyrodnieniowych, ponieważ jej anatomicznym podłożem są przewlekłe, nasilające się zmiany zwyrodnieniowe mózgu, a nie narastające zmiany miażdżycowe naczyń mózgowych.
[...] Autorzy zwracają uwagę na szczególnie trudną rolę, jaka przypada w udziale tzw. głównym opiekunom, którzy podejmując się wieloletniej, trudnej i odpowiedzialnej opieki nad chorym, ponoszą ogromne koszty fizyczne, psychiczne, społeczne i ekonomiczne. Chcąc udzielić wielozakresowego wsparcia osobie chorej, należy otoczyć opieką, a nawet objąć oddziaływaniami terapeutycznymi jej bliskich. Opiekunowie powinni poszukać w środowisku lokalnym ośrodków wsparcia dziennego, odciążają­cych od obowiązków opiekuńczych. W ośrodkach wsparcia podopieczni będą mogli uczestniczyć w bogatej ofercie zajęć terapeutycznych. Składamy serdeczne podziękowania Pani dr hab. n. med. Zycie Beacie Wojszel za trud zrecenzowania pracy oraz cenne uwagi redakcyjne. Słowa wdzięczności kierujemy też do Autorów artykułów za chęć włączenia się w to wspólne naukowe przedsięwzięcie


[Fragment Wstępu]

Kształtowanie się tożsamości zielonogórskiej pedagogiki (1971-2011)

PEDAGOGIKA

milkowska_furmanek.jpg

Kształtowanie się tożsamości zielonogórskiej pedagogiki (1971-2011), red. Grażyna Miłkowska, Marek Furmanek,  s. 632, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-421-8, 39,00 zł


Czterdzieści lat w życiu uczelni czy rozwoju dyscypliny naukowej to okres krótki, jednak wystarczający, by spróbować dokonać bilansu i utrwalić go w opracowaniu książkowym. Przemawiają za tym co najmniej dwa argumenty. Pierwszy z nich to dążenie do utrwalenia pewnych faktów z historii dla tych, którzy będą zgłębiali dzieje uczelni w kolejnych dziesięcio- i czterdziestoleciach; drugi zaś to próba ukazania dokonań i formułowanie kierunku dalszego rozwoju nauki i instytucji. Jubileusz 40-lecia tworzenia i rozwoju ośrodka pedagogiki prowokuje do odpowiedzi na pytania: Czego dokonaliśmy? Jakie są najważniejsze cenności minionego dorobku? Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

[Fragment Wstępu]

Pobierz Wstęp i Spis treści]

Profesor Hieronim Szczegóła

HISTORIA

szczegola.jpg

Profesor Hieronim Szczegóła. W 80. rocznicę urodzin, red. Dariusz Dolański, s. 116, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-340-0, 25,00 zł


Osiemdziesiąta rocznica urodzin prof. dr. hab. Hieronima Szczegóły stała się pretekstem do wydania niniejszej publikacji, która w kształcie podobnym i tak powinna ukazać się niezależnie od wspomnianego jubileuszu. Gdy analizuje się bowiem historię zielonogórskiego środowiska naukowego, to postać prof. Hieronima Szczegóły, wśród wielu osób o znaczącym wkładzie w budowę tego środowiska, wybija się nad wszystkich.

Był Hieronim Szczegóła pierwszym w Zielonej Górze doktorem, jako pierwszy, wywodzący się z lokalnego środowiska, uzyskał habilitację i tytuł profesora. Był jednym z głównych organizatorów Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Zielonej Górze, w której w początkowych latach sprawował funkcję zastępcy rektora, jak również twórcą Wyższej Szkoły Nauczycielskiej, którą doprowadził do przekształcenia w Wyższą Szkołę Pedagogiczną. Kilkakrotnie był rektorem tej uczelni. Znaczący był także wkład prof. Hieronima Szczegóły w powstanie Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jako uczony Hieronim Szczegóła cieszy się znacznym autorytetem w Polsce i w Niemczech, wielokrotnie brał udział w pracach decyzyjnych i doradczych instytucji centralnych. Aktywność prof. Szczegóły nie ograniczała się tylko do sfery nauki. Był sportowcem i działaczem sportowym, działaczem społecznym i kulturalnym, kolekcjonerem, zwłaszcza numizmatów.

Niniejsze opracowanie stara się dokumentować i ukazać wszystkie te obszary działalności Jubilata. Oprócz szkicu biograficznego zawiera więc charakterystykę Jego dorobku naukowego, opis pasji sportowych i kolekcjonerskich, bibliografię Jego prac oraz wybór ważniejszych publikacji Mu poświęconych wraz z ich obszernymi fragmentami i w końcu dokumentację fotograficzną.

[Fragment Wstępu]

Pobierz  Wstęp i Spis treści

Bezpośrednia partycypacja pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwem

ZARZĄDZANIE

moczulska.jpg

Marta Moczulska, Bezpośrednia partycypacja pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Możliwości, przesłanki, uwarunkowania, s. 190, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-404-1, 26,00 zł

W pierwszym rozdziale „omówiono ujęcia współuczestnictwa prezentowane w literaturze przedmiotu, ukazując istotę partycypacji podwładnych w zarządzaniu organizacją. Dokonano klasyfikacji form współudziału oraz przybliżono związki między nimi, podkreślając znaczenie partycypacji bezpośredniej. Uwzględniając formy współudziału scharakteryzowano również metody i techniki zarządzania wykorzystujące koncepcję zaangażowania podwładnych.
W rozdziale drugim przedstawiono wyniki badań prezentowane w literaturze przedmiotu. Dokonano ich analizy, wyróżniając czynniki o charakterze wewnętrznym oraz zewnętrznym warunkujące współuczestnictwo. W wyniku rozważań nad procesem współudziału sformułowano etapy procesu partycypacji, oraz przeprowadzono analizę SWOT współuczestnictwa.
W trzecim rozdziale zaprezentowano założenia metodyczne podjętych badań oraz scharakteryzowano próbę badawczą.
W rozdziale czwartym ukazano formy partycypacji stosowane w badanych przedsiębiorstwach, wykorzystywane w nich metody i techniki zarządzania oraz zagadnienia związane z procesem partycypacji takie, jak: przyczyny włączania w proces decyzyjny, zakres informacji, które są przekazywane podwładnym przed podjęciem decyzji o partycypacji, czynniki mające na nią wpływ.
W piątym rozdziale zaprezentowano wyniki badań dotyczące modelu bezpośredniej partycypacji pracowników, tzn. przedstawiono czynniki, które mają wpływ na decyzje menedżerów o włączeniu podwładnych w proces decyzyjny oraz decyzje pracowników o współudziale, uwarunkowania aktywności w procesie partycypacji oraz determinanty osiąganych korzyści.
Trzeba zaznaczyć, że decyzja o podjęciu badań była wynikiem analizy literatury przedmiotu, która wykazała, że badania nad bezpośrednią partycypacją prowadzone są głównie w USA i Wielkiej Brytanii, a zatem w krajach o innych uwarunkowaniach historycznych, kulturowych i społecznych. Jak dowodzi praktyka, implikacja rozwiązań bez modyfikacji uwzględniającej szeroko pojęte otoczenie, w którym funkcjonują przedsiębiorstwa, nie przynosi przewidywanych skutków.
Niniejsza publikacja powstała z myślą o praktykach zarządzania, w tym menedżerach, trenerach i studentach, którzy są zainteresowani efektywnym wykorzystywaniem współczesnych metod zarządzania sprzyjających rozwojowi przedsiębiorstwa oraz osiąganiu wyznaczonych celów

Fragment Wstepu
Pobierz Spis treści

Niższe warstwy angielskiego społeczeństwa w pierwszej połowiem XVII wieku

CYWILIZACJA BRYTYJSKA

smoluk.jpg

Marek Smoluk, Niższe warstwy angielskiego społeczeństwa w pierwszej połowie XVII wieku. Ich status, życie rodzinne, tradycje i edukacja, s. 286, A5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-419-5, 35,00 zł


Wydana przez naszą Oficynę książka przedstawia oryginalne badania nad cywilizacją brytyjską wczesnego okresu Stuartów i jak zaznacza w recenzji wydawniczej Prof. UW, dr hab. Małgorzata Grzegorzewska monografia ta „[...] zawiera wiele istotnych informacji na temat rzadko podejmowanych przez historyków literatury epoki Renesansu. Podejmując się «historycznych rekonstrukcji», najchętniej sięgamy po teksty kultury wysokiej oraz dobrze udokumentowane życie lepiej sytuowanych grup społecznych. Powstałą w ten sposób lukę wypełnia książka, której lekturę można polecić wszystkim humanistom zainteresowanym pełnym obrazem Anglii epoki Stuartów. Opis stylu i poziomu życia klas niższych za panowania Stuartów przynosi ciekawy przegląd faktów związanych z dostępem klas niższych do edukacji, ludowymi wierzeniami i folklorem, podróżami i codzienną egzystencją”. Fragment recenzji

Prof. UW, dr hab. Małgorzaty Grzegorzewskiej
Instytut Anglistyki
Uniwersytet Warszawski

Pobierz Spis treści
Pobierz Przedmowę
Pobierz Fragmenty

Badania panelowe – przykłady realizacji

SOCJOLOGIA

narkiewicz_badania_panelowe.jpg

Badania panelowe – przykłady realizacji, red. Ewa Narkiewicz-Niedbalec,   s. 156, A5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-406-5, 29,00 zł


Czym są badania panelowe? Poprzez odniesienie do jakich innych badań są ujmowane i charakteryzowane? Czym odróżniają się od innych badań społecznych? Na takie pytania znajdujemy odpowiedź w trakcie lektury wspomnianego wyżej encyklopedyczego tekstu. Krzysztof Koseła i Antoni Sułek do określenia badań niejednokrotnych, powtarzanych używają pojęcia „badania wzdłuż czasu”. Inne występujące w polskiej literaturze, a odnotowane przez tych socjologów terminy to: „badania wzdłużne”, „diachroniczne”, „dynamiczne”. W literaturze anglojęzycznej stosowane są nazwy longitudinal research, longitudinal study, które początkowo stosowano do nazwania badań długookresowych tych samych przypadków, a później rozszerzono zakres tych pojęć na wszystkie badania uwzględniające wymiar czasu. Koseła i Sułek raczej nie rekomendują używania spolszczonej wersji angielskiego terminu – badania longitudinalne, lecz optują za bardziej przyjaznymi ich zdaniem terminami „badania wzdłuż czasu” lub „badania wzdłużne”. Swoistości tych badań przywołani autorzy upatrują nie w rodzaju danych, ale w schematach badań i metodach analizy danych. Ich celem ma być ukazanie zmienności w czasie procesów, cech, zjawisk, rejestracja tempa i sekwencji zmian oraz próba ich wyjaśnienia. Podejmując się tego ostatniego badacze starają się wskazać czynniki generujące zmiany, oddzielić efekty czasu względnego (upływu czasu i wieku badanych) od efektów czasu bezwzględnego, czyli wpływu historii. Poprzez opisanie relacji między kilkoma seriami czasowymi uwzględnionych cech badacze mogą ustalić związki przyczynowe między nimi lub nawet znaleźć matematyczny model łączących je powiązań (Koseła, Sułek 2005: 38). Badania panelowe są jednym z typów badań wzdłuż czasu. Inne to choćby badania retrospektywne czy badania trendu, czyli inaczej powtarzane badania przekrojowe.

Pobierz Spis treści

Pobierz  fragment

Profilaktyka i terapia dysfunkcji oddechowych u dzieci

PEDAGOGIKA

skorek_profilaktyka.jpg

Ewa M. Skorek, Mira Rządzka, Profilaktyka i terapia dysfunkcji oddechowych u dzieci,  s. 152, B5, oprawa broszurowa, Zielona Góra 2011, cena: 25,00 zł (nakład wyczerpany)


W praktyce logopedycznej spotykamy się z wieloma zaburzeniami i zespołami zaburzeń, które znacznie upośledzają zdolności komunikacyjne pacjentów. W prowadzeniu efektywnej w tym zakresie terapii pomocna, a niekiedy konieczna jest znajomość podstawowych problemów związanych z przygotowaniem fizjologicznym dziecka do podjęcia skutecznej komunikacji, a dotycząca takich umiejętności, jak: oddychanie, połykanie, przyjmowanie pokarmów. Tego typu wiedza powinna być wykorzystana przez logopedów zarówno w pracy z noworodkami, dziećmi, jak i osobami dorosłymi.
W niniejszej monografii przedstawione zostały zagadnienia procesu fizjologicznego oddychania oraz jego najczęstszych – możliwych do usunięcia poprzez terapię logopedyczną – zaburzeń. Zakres i sposób ich ujęcia wynika z wieloletnich obserwacji, badań empirycznych i doświadczeń terapeutycznych autorek. Poza tym szczegółowo ukazana została problematyka fizjologii oddechu, jego znaczenia w procesie prawidłowego, jak i zaburzonego rozwoju mowy na tle współczesnych badań.
W dalszej części pracy znalazły się propozycje klasyfikacji ćwiczeń oddechowych dla dzieci wraz z przykładami zabaw, które proponują inne znane źródła z tego obszaru analiz.
Całość wzbogacona została nowymi propozycjami ćwiczeń oddechowych, opracowanymi przez słuchaczy Podyplomowych Studiów Terapii Pedagogicznej (VIII edycja, 2008-2010), które realizowane były na Wydziale Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu na Uniwersytecie Zielonogórskim.
W pracy, za zgodą rodziców, zamieszczono fotografie dzieci z dysfunkcjami.

Pobierz Spis treści i Wprowadzenie

Mniejszości narodowe na Ziemi Lubuskiej po II wojnie światowej

SOCJOLOGIA

fatima_mniejszosci.jpg

Fatima Nowak-Małolepsza, Mniejszości narodowe na Ziemi Lubuskiej po II wojnie światowej,  s. 174, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-376-1, 25,00 zł

Problematyka mniejszości narodowych jest skomplikowana z wielu powodów. Już samo określenie kogo zakwalifikować jako przedstawiciela mniejszości narodowych, nastręcza wiele trudności. Złożona jest również kwestia zdefiniowania mniejszości narodowych jako grupy oraz jednostek należących do tej struktury społecznej. Problem ten jest poruszany w wielu opracowaniach, których tematyka dotyczy najczęściej trudności związanych z klasyfikacją mniejszości narodowych, wynikających często ze specyficznego położenia terytorialnego oraz wydarzeń historycznych, mających wpływ na tworzenie się lub zanikanie na danym obszarze poszczególnych grup mniejszościowych. Czynniki te mogą również wpływać na rozwój lub zanikanie świadomości własnej przynależności narodowej.
Wskazane uwarunkowania stanowią element badań podjętych w niniejszej pracy. Wiążą się one ściśle z kształtowaniem się mniejszości narodowych na Ziemi Lubuskiej. To właśnie na tym terenie, ze względu na specyficzne położenie jak i powojenną historię, dostrzec można ścisły związek pomiędzy przestrzenią terytorialną, działaniami politycznymi władz i sytuacją mniejszości. Jest to więc efekt czynników międzynarodowych oraz polskiej polityki narodowościowej.
Z sytuacją mniejszości narodowych na Ziemi Lubuskiej łączą się m.in. takie procesy jak wysiedlenie Niemców, akcja „Wisła”, czy też przyjazdy emigrantów z Grecji. To tylko jedne z najbardziej powszechnych zdarzeń, wyjaśniających istnienie na tym obszarze takich mniejszości jak niemiecka, ukraińska czy grecka. Nie są to jednak wszystkie mniejszości, które występowały i występują na Ziemi Lubuskiej.
Zamiarem autora pracy jest ukazanie najliczniej występujących mniejszości narodowych na Ziemi Lubuskiej oraz przedstawienie sposobu ich życia i zachodzących w nim zmian. Celem dysertacji jest również zaprezentowanie procesu asymilacji omawianych mniejszości na podstawie obserwacji warunków społecznych i współżycia z ludnością polską, przybyłą nie tylko zza Buga ale i z Polski centralnej. Całości zjawisk towarzyszy mająca chyba największy wpływ na położenie mniejszości narodowych na tym terenie polityka państwa, która w większym lub mniejszym stopniu, w zależności od linii ideologicznej partii, asymilowała i ujednolicała te grupy narodowościowe przy jednoczesnym inwigilowaniu i ścisłej ich kontroli.
Najważniejsze cele niniejszej pracy to:
1. Próba zdefiniowania mniejszości narodowych i ich klasyfikacja.
2. Wskazanie na najważniejsze międzynarodowe regulacje prawne dotyczące położenia mniejszości narodowych.
3. Charakterystyka polityki państwa polskiego wobec mniejszości narodowych po II wojnie światowej.
4. Charakterystyka mniejszości narodowych na Ziemi Lubuskiej po II wojnie światowej.
5. Realizacja polityki państwa wobec mniejszości narodowych na Ziemi
Lubuskiej.
 [Fragment Wstępu]

PobierzWstęp

Pobierz Spis treści

Metodyka wychowania fizycznego

PEDAGOGIKA

tatarczuk_metody.jpg

Józef Tatarczuk, Metodyka wychowania fizycznego. Zagadnienia wybrane, s. 254, B5, oprawa miękka, wyd. 2 uzupełnione, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-414-0, 25,00 zł


Niniejszy podręcznik adresuję do studentów kształcących się w uczelniach przygotowujących nauczycieli wychowania fizycznego oraz do czynnych zawodowo nauczycieli pracujących w placówkach oświatowo-wychowawczych. Nie można oczywiście nie uwzględniać faktu, że od pięciu lat funkcjonujemy w reformowanym systemie edukacji. Wprowadzana od 1999 roku reforma przyniosła wiele zmian w strukturze i funkcji polskich szkół, a co się z tym wiąże, także w programach oraz w metodach kontroli i oceny opanowania realizowanego materiału.
Najogólniej ujmując, celem wychowania fizycznego w szkole w duchu reformy winna być systematyczna poprawa aktywności ruchowej dzieci i młodzieży, której niedostatek stwierdzono w licznych badaniach już przed wieloma laty, a zwłaszcza w badaniach prowadzonych w ostatnim dziesięcioleciu pod patronatem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). W tym kontekście wychowanie fizyczne dzieci i młodzieży należy obecnie postrzegać jako zespół działań prozdrowotnych, które umożliwią młodym populacjom pełny i zdrowy rozwój, lecz także będą podstawą do wyrobienia w nich stylu życia opartego na kulturze fizycznej, we wszystkich okresach ontogenezy.
Jak zauważa wielu autorów – szkolne wychowanie fizyczne to nie tylko stymulator rozwoju, zdrowia i aktywności, ale też zabawa, radość i przyjemność. To także szkoła dzielności, wytrzymałości i wielu innych pozytywnych cech składających się na charakter i postawę życiową, rozwój emocjonalny i intelektualny. Tak rozumiane wychowanie fizyczne w szkole zobowiązuje do traktowania uczniów podmiotowo oraz do kształtowania w nich postaw kreatywnych, we wszelkich formach organizacyjnych szeroko pojętej kultury fizycznej. Warto też pamiętać, jak podkreśla B. Czabański [1995], iż współczesny nauczyciel wychowania fizycznego potrafi nie tylko pięknie ćwiczyć, mądrze mówić, lecz przede wszystkim umie z rozwagą słuchać i pozwala wypowiadać się uczniom.
W opracowaniu w syntetycznym ujęciu przedstawiono wybrane zagadnienia z teorii i metodyki wychowania fizycznego, a na ich tle metody i zasady nauczania, typy i rodzaje lekcji, przykłady rozkładów materiału i wiele innych zagadnień niezbędnych w całokształcie pedagogicznych poczynań współczesnej szkoły na obecnym etapie jej rozwoju.
Mam nadzieję, że niniejsze opracowanie zostanie przyjęte jako propozycja nowego spojrzenia na miejsce przedmiotu i rolę nauczyciela wychowania fizycznego w systemie edukacyjnym zreformowanej szkoły.

[Wstęp]

Pobierz Spis treści i Wstęp
Pobierz fragment 1, fragment 2, fragment 3

Drogowe wypadki przy pracy i ich opiniowanie

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

rybakowski.jpg

Marek Rybakowski, Drogowe wypadki przy pracy i ich opiniowanie, s. 138, B5,  oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-414-0, 25,00 zł


 
Głównym celem prezentowanego czytelnikom opracowania jest przedstawienie problemu wypadków przy pracy, ze szczególnym uwzględnieniem wypadków w transporcie kołowym. Autor książki prezentuje analityczno-syntetyczne i metodyczno-techniczne procedury oraz sposoby pracy i współpracy biegłego sądowego z Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawach dotyczących opiniowania wypadków przy pracy.
Na podstawie analizy zdarzenia wypadkowego biegły sądowy wydaje opinię będącą zarazem dowodem w sprawie. Aby odtworzyć wypadek, biegły jest uprawniony do korzystania z materiału źródłowego zawierającego dane pochodzące z rzeczowych i osobowych źródeł informacji oraz posługuje się swoimi wiadomościami specjalnymi. Opinia biegłego staje się dowodem procesowym w sądzie, w tym – w Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Cząstkowymi celami opracowania są: – przedstawienie powiązań problematyki wypadków przy pracy – praktyki badania wypadków z zadaniami i procedurami opiniowania na potrzeby organów procesowych, – omówienie przepisów prawa w odniesieniu do powoływania biegłych sądowych w Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i innych organów procesowych, – kompilacja teorii opiniowania wypadków dla potrzeb procesowych w Sądach Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Długoletnia praktyka autora w pełnieniu funkcji biegłego sądowego, w tym w Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oraz zebrane doświadczenie w opiniowaniu wypadków w ruchu drogowym, mających związek z pracą, wpłynęły na decyzję o realizowaniu tego tematu w niniejszym opracowaniu.
Autor – nauczyciel akademicki, a także rzeczoznawca techniki samochodowej i ruchu drogowego, zauważa brak opracowania teoretyczno-praktycznego podobnego do treści prezentowanych w tej książce. Stąd też stanowi ona z całą pewnością od dawna oczekiwaną przez specjalistów do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy (bhp), rzeczoznawców oraz biegłych sądowych, pomoc w prowadzonych analizach i rekonstrukcjach rzeczywistych wypadków mających związek z pracą i nie tylko. Głównie jednak będzie stanowić potrzebną pomoc teoretyczną dla studentów kształcących się zawodowo w zakresie inżynierii środowiska pracy i bhp, także w ramach studiów podyplomowych. Książka ta może być też pomocna nauczycielom akademickim i pozostałym nauczycielom związanym zawodowo z edukacją dla bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa pracy, i stanowić dla nich materiał źródłowy.
Przygotowując treści książki, autor postawił sobie do rozwiązania trzy problemy:
1. Co jest desygnatem wypadku przy pracy, wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy i jakie obowiązki ciążą na pracodawcy w związku z jego zaistnieniem?
2. Jak prawidłowo powinna przedstawiać się współpraca biegłego sądowego z organem procesowym w związku z postępowaniem związanym z wyjaśnieniem przyczyn i okoliczności wypadku?
3. W jaki sposób rekonstruować i opiniować wypadki w komunikacji mające związek z pracą?
Trzeci problem badawczy zrealizowano w oparciu o rekonstrukcje (retrospekcyjna analiza zdarzenia) rzeczywistych wypadków, to jest wypadku śmiertelnego, wypadku ciężkiego, wypadku lekkiego oraz wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy – w drodze do pracy.
Dla pełnego opracowania podjętego tematu wykorzystano źródła i literaturę dotyczącą bezpieczeństwa pracy, bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz opracowania, analizy i badania własne.
Główną metodą badawczą była analiza logiczna i synteza dokumentów oraz badania empiryczne i analityczne na potrzeby rekonstrukcji wypadków.
Całość książki jest monograficzną deskrypcją własnej pracy badawczej autora o charakterze analityczno-technicznym, to też zdecydowało o układzie jej treści. Książka składa się ze wstępu, trzech rozdziałów i końcowego uogólnienia podsumowującego.

[Fragment Wstępu]

Pobierz Spis treści i Wstęp

Meandry polityki. Życie polityczne emigracji polskiej w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec 1945-1949. Liderzy - organizacje - poglądy

POLITOLOGIA

hladkiewicz.jpg

Wiesław Hładkiewicz, Meandry polityki. Życie polityczne emigracji polskiej w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec 1945-1949. Liderzy – organizacje – poglądy, s. 346, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-398-3, 35,00 zł (nakład wyczerpany)


Życie polityczne Polaków w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec (a zwłaszcza ich liderów) stanowi nadal mało znany problem badawczy. Stąd też słuszne uwagi zgłosił m.in. Władysław Misiak. Uznał on, że konieczne jest opracowanie koncepcji teoretycznego ujęcia nowych pojęć i kategorii analizy z punktu widzenia zarówno historycznego, jak i socjologicznego. Do 1989 r. badania nad życiem politycznym emigracji były w kraju tematem niecenzuralnym, często eksploatowanym na potrzeby frontu ideologicznego. Jak twierdzi Andrzej Friszke, „wszelkie oceny podporządkowane były oficjalnej tezie propagandy o rzekomym i antypolskim charakterze działań emigracji”. Do nich należała m.in. rozprawa Tadeusza Walichnowskiego dotycząca walki komunistycznych formacji zbrojnych z tzw. podziemiem reakcyjnym
[Fragment Wstępu]

Podjęcie przez Wiesława Hładkiewicza badań nad emigracją polską w zachodnich strefach okupacyjnych w Niemczech uważam za przedsięwzięcie ważne z naukowego i poznawczego punktu widzenia. Jak dotąd ukazało się na ten temat sporo mniejszych i większych opracowań, ale brakowało pracy całościowej, podsumowującej dotychczasowy stan badań.
[Fragment recenzji prof. Czesława Osękowskiego]

Oprócz powołania funduszu podjęto działania w celu likwidacji analfabetyzmu oraz podniesienia poziomu oświaty wśród polskich wartowników. Ich dowództwo podjęło kroki na rzecz podniesienia fachowych kwalifikacji przyszłych nauczycieli i wychowawców, organizując kursy pedagogiczne. Główną bazą szkoleniową stał się wówczas obóz ćwiczebny w Mannheim-Käfertal, w którym dyplomy nauczycieli-wychowawców uzyskało około 200 oficerów i podoficerów. Stali się oni trzonem kadry wychowawczej i pedagogicznej PKW.
Ten wielki wysiłek mający na celu pedagogizację umożliwił dowództwu PKW uruchomienie powszechnego nauczania prawie w każdej nowo organizowanej kompanii. Ponadto w obozie Mannheim-Käfertal utworzono gimnazjum oraz kursy oświatowe na poziomie szkoły podstawowej. Dobrze zorganizowaną siecią szkolną (gimnazjum oraz dziesięć kursów nauczania) na poziomie szkoły powszechnej dysponował w tym okresie również ośrodek PKW w Ratyzbonie.
Proces ograniczania roli polskich oddziałów wartowniczych miał ujemne skutki w środowisku oficerów polskich. Wielu z nich przecież dowodziło przed wojną wyższymi taktycznie jednostkami, stąd też czuło się powołanymi do wykonywania zadań o wiele trudniejszych niż te, które czekały na nich w służbie wartowniczej. Mogli bowiem dowodzić tylko małą grupą ludzi, którzy stali na warcie. Na tym tle występowały m.in. opory większości byłych jeńców obozu oficerskiego w Murnau przeciw wstępowaniu do PKW. Niektórzy z nich wyrażali nawet pogląd, że godność oficera polskiego nie pozwala na przyjęcie służby o charakterze pomocniczym, określanym jako służba cywilna.
Wartownicy polscy stanowili część składową sił okupacyjnych w Europie. To musiało wywierać wpływ na psychikę Polaków oraz na stosunek ludności niemieckiej do Polaków w Niemczech. Z przedstawicieli drugiej kategorii Polacy stali się współokupantami, a więc częścią aparatu sprawującego władzę w Niemczech.
Wydaje się, że dylemat PKW, począwszy od momentu ich powstania, polegał na tym, że chciano z nich uczynić coś więcej niż oddziały pilnujące amerykańskich magazynów. W istocie rzeczy wartownicy nie byli polskim wojskiem, choć niektórzy uważali, że mogą się nim stać z dnia na dzień. Te ambitne nadzieje zawiodły. PKW na terenie Niemiec były jedynie quasi-wojskiem wartowniczym. Od lata 1947 r. rozpoczęła się stopniowa demobilizacja oddziałów, których stan z blisko 30 tys. spadł w listopadzie tego roku do około 14 tys.
[Fragment rozdziału 6, s. 183]

Pobierz Spis treści

Pobierz Wstęp

Zbliżenia

FILOLGIA POLSKA

mikolajczak.jpg


Małgorzata Mikołajczak, Zbliżenia. Studia i szkice poświęcone literaturze lubuskiej, "Historia Literatury Pogranicza", cz. 1, s. 206, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-403-4, 20,00 zł

Zebrane tu publikacje inspirowane były sytuacjami, z których literaturoznawca właściwie nie zwykł się tłumaczyć, pierwszym impulsem było bowiem zetknięcie się z twórczością danego autora bądź z konkretną książką. Ale są tu również teksty, które u genezy mają odmienną historię. Tak na przykład interpretacja powieści Ewy Ferenc pierwotnie przedstawiona została na jednym ze zorganizowanych przez Koło Literaturoznawców spotkań, a wspomnieć trzeba, że w gronie słuchaczy znajdowała się, omawiana wówczas nie tylko przeze mnie (także przez grono studentów), autorka. Podobną proweniencję ma rozdział poświęcony książce Marka Lobo Wojciechowskiego – powstały na kanwie laudacji, wygłoszonej podczas uroczystości wręczania Lubuskiego Wawrzynu Literackiego oraz jeden ze szkiców na temat twórczości Michała Kaziowa – przygotowywany na jubileusz pisarza, obchodzony przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę im. Cypriana Norwida. Pisząc o współczesnej literaturze regionalnej, trudno uniknąć takich konfrontacji. „Sytuacja odbioru” jest tu inaczej (lokalnie) zaprojektowana, a omawiani bohaterowie zazwyczaj nie mieszczą się w kostiumach literackich podmiotów i wychodzą poza role wewnętrznych autorów.

[...] Czy zebrane w tej książce teksty wpisują się w scharakteryzowany wyżej „nowy regionalizm”? Powiedzmy od razu: nie wszystkie, nie do końca. „Pozycyjność”, rozpoznawana ex post, podporządkowana jest tu innym, zdecydowanie subiektywnym kryteriom wyboru. Pewnie z tego względu w centrum moich rozważań znalazło się kilku wybranych autorów. Topografia podporządkowana została spojrzeniu, w którym istotne są nie (nie tyle) czynniki przestrzenno-geograficzne, co znakowo implikowany twórca, jego byt tekstowy. Byt, z którego jednakże – była o tym mowa – wychyla się (przymila, uśmiecha, dopomina, obrusza) psychofizyczna, konkretna egzystencja autora.

[...] Piszę o tym w przeświadczeniu, że oto ów sposób pisania zostaje zamknięty i że do głosu dochodzi dziś nowy styl myślenia na temat regionu. W odniesieniu do „tematu lubuskiego” instytucjonalną cezurę wyznacza powołanie pod koniec ubiegłego roku przy Zakładzie Teorii Literatury i Antropologii – Pracowni Badań nad Literaturą Regionalną. U podstaw pracowni legło założenie, że regionalna refleksja musi się łączyć z otwarciem wymiaru antropologicznego i poszukiwaniem zakorzenionych regionalnie, badanych z perspektywy geopoetyki – tropów egzystencji. Ten punkt widzenia uzasadniam w rozdziale zatytułowanym Tropy topografii. Związki między literaturą i miejscem w twórczości lubuskiej..., który chronologicznie rzecz biorąc, powinien wieńczyć książkę, któremu jednak – ze względu na rangę problemu – przypada rola szkicu wprowadzającego.

Prezentowana całość składa się z trzech kręgów tematycznych, respektujących zasadę stopnia ogólności: rozbudowane studia (w części I), sylwetki autorów (część II) i relacje z lektury (interpretacje, recenzje, eseistyczne omówienia) poszczególnych książek (część III). Mam nadzieję, że ze wszystkich proponowanych tu rozpoznań i ujęć wyłoni się, choć wyimkowy, zarys regionalnego loci w potrójnym – literackim, lokalnym i lubuskim splocie i że zarys ów okaże się takim zbliżeniem, które zawężając spojrzenie, bynajmniej nie ogranicza perspektywy. Przeciwnie – daje asumpt do mówienia o sprawach, które wykraczają daleko poza problematykę regionu. A jeśli tak, może zainteresują nie tylko lokalnego czytelnika?

[Fragment Wstepu]

Pobierz Spis treści

Pobierz Wstęp

Wstęp do metod statystycznych w naukach społecznych

SOCJOLOGIA

zieliński.jpg


Marek Zieliński, Wstęp do metod statystycznych w naukach społecznych. Podręcznik akademicki, s. 190, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-391-4, 20,00 zł 


Podręcznik ten napisałem po doświadczeniach kilkunastu lat nauczania statystyki na kierunkach nauk społecznych Uniwersytetu oraz kilku wyższych szkół zawodowych. Na rynku wydawniczym istnieją podręczniki do statystyki napisane przez polskich i obcych autorów, które w sposób dużo szerszy i bardziej wyczerpujący przedstawiają metody statystyczne, użyteczne w naukach społecznych. Dlatego moim celem było stworzenie podręcznika, który w sposób możliwie najprostszy, być może czasami kosztem formalnych uproszczeń, przedstawia kwestie z zakresu metod statystycznych, który ma szanse być książką przyjazną studentom mającym duże luki w matematyce z zakresu szkoły średniej, który – być może – zachęci do studiowania metod statystycznych na wyższym poziomie.

[Wstęp]

Pobierz Spis treści i Wstęp

"Dyskursy Młodych Andragogów", t. 12

PEDAGOGIKA

dyskursy_12.jpg

"Dyskursy Młodych Andragogów", t. 12, red. Sylwia Słowińska, s. 250, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-408-9, 30,00 zł (nakład wyczerpany)


Już po raz dwunasty mamy przyjemność zaprosić czytelników do lektury kolejnego tomu serii wydawniczej Uniwersytetu Zielonogórskiego, Dyskursy młodych andragogów. Publikacja ta jest ściśle związana z odbywającymi się corocznie od 1999 roku spotkaniami naukowymi pod nazwą Letnia Szkoła Młodych Andragogów (LSMA), organizowanymi przez Uniwersytet Zielonogórski i Dolnośląską Szkołę Wyższą we Wrocławiu. Mają one już dwunastoletnią tradycję i co roku gromadzą przedstawicieli różnych ośrodków akademickich w Polsce, których zainteresowania badawcze związane są z szeroko pojmowaną edukacją dorosłych. Dzięki jej Kierownikowi Naukowemu, prof. dr. hab. Józefowi Kargulowi, stanowi forum otwartej dyskusji, szansę wymiany poglądów i dokonań, daje możliwość spotkania młodych adeptów nauki z mistrzami – profesorami – i to nie tylko zajmującymi się andragogiką, ale w ogóle naukami społecznymi, przynoszącymi do dyskusji o uczeniu się dorosłych nowe wątki, perspektywy i inspiracje.
W naszej serii wydawniczej dajemy szansę opublikowania artykułów uczestnikom LSMA, ale co roku zapraszamy do udziału w dyskusji o edukacji dorosłych na łamach Dyskursów badaczy zarówno z Polski, jak i zagranicy. Są wśród nich osoby od lat związane z LSMA, ale także i nowi autorzy. Dyskursy w swoim założeniu stanowią przestrzeń spotkania różnych poglądów i stanowisk, badaczy reprezentujących różne ośrodki naukowe, ale też sferę praktyki. Co ważne, są one także miejscem spotkania w dyskusji osób bardziej doświadczonych i stawiających pierwsze kroki w świecie nauki. Zawsze bowiem znajduje się tu miejsce na debiuty dla tych, którzy dopiero wkraczają na ścieżkę naukową i rozpoczynają swoją przygodę z andragogiką.
W tym roku debiutuje też redaktor naukowy 12. tomu Dyskursów młodych andragogów. Przejmując to zadanie, stałam się kontynuatorką dzieła prof. dr. hab. Józefa Kargula oraz dr Małgorzaty Olejarz, którym przez 12 lat udawało się uczynić z tej serii wydawniczej pozycję, w której jakość zamieszczanych tekstów jest sprawą priorytetową, w której ukazują się artykuły ciekawe, oryginalne, przemyślane, dopracowane i inspirujące. Zadanie, z jakim przypadło mi się zmierzyć, jest zatem ambitne i wymagające, gdyż związane z koniecznością utrzymania wysokiego poziomu publikacji wypracowanego przez moich poprzedników. W tym miejscu chciałabym podziękować poprzednim redaktorom za zaufanie i wsparcie przy redagowaniu tego tomu Dyskursów.

[Fragment Wstępu]

Na tropach harcerskiej metodyki

HISTORIA

milkowska.jpg

Na tropach harcerskiej metodyki. 100 lat harcerstwa polskiego, red. Grażyna Miłkowska, Krystyna Stech, s. 284, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-405-8, 19,95 zł


Jako stowarzyszenie społeczne skupiające dzieci, młodzież i dorosłych harcerstwo jest fenomenem głęboko zakorzenionym w życiu społecznym, tradycji i kulturze narodowej. Sto lat funkcjonowania harcerstwa w społeczeństwie polskim stanowi niebagatelną okazję do przypomnienia historii i tradycji ruchu harcerskiego, przybliżenia postaci i wydarzeń nierozerwalnie związanych z ideami i zasadami harcerstwa, zaprezentowania dorobku organizacji harcerskich na przestrzeni minionych lat, jak i wprowadzenia w aktualne problemy rozwoju harcerstwa. Obchody jubileuszu stulecia harcerstwa przybierały różnorodne formy, do których należały: wystawy, zloty, prezentacje kulturalne, widowiska, obrzędowe spotkania tematyczne, seminaria, konferencje, publikacje (patrz: Aneks). Realizowane one były zarówno w skali ogólnokrajowej i ogólnozwiązkowej, jak i na terenie mniejszych lub większych harcerskich „podwórek” – drużyn i szczepów, hufców i chorągwi. Publikacja stanowi właśnie przykład jednej z wielu form uczczenia setnej rocznicy powstania harcerstwa na terenie Chorągwi Ziemi Lubuskiej ZHP. Inspiracją do jej opracowania i wydania była konferencja naukowa na temat: „Metodyka harcerska i jej rola w stymulowaniu indywidualnego i społecznego rozwoju dzieci, młodzieży i dorosłych”, zorganizowana 18 maja 2010 roku na Uniwersytecie Zielonogórskim pod patronatem Jego Magnifi cencji Rektora, prof. dra hab. Czesława Osękowskiego. Wówczas to stwierdziliśmy, że teksty wystąpień konferencyjnych warto utrwalić „dla potomnych”, dla przyszłych harcerzy czy historyków harcerskiej aktywności na naszych ziemiach. Niniejszy tom nie stanowi jedynie swoistego zapisu konferencyjnego – postanowiliśmy poszerzyć go o opracowania przygotowane w ramach programowej działalności Harcmistrzowskiego Kręgu Instruktorskiego „Czerwona Szpilka” oraz Chorągwianej Komisji Historycznej, a także wybrane materiały z seminarium na temat: 5O lat harcerstwa na Ziemi Lubuskiej, jakie odbyło się w 2007 roku. Autorami poszczególnych opracowań są zatem w większości przedstawiciele lubuskiego środowiska instruktorskiego, ale również osoby spoza niego – reprezentanci środowisk naukowych oraz centralnych agend ZHP. Charakter zamieszczonych w naszej książce opracowań jest bardzo zróżnicowany, jeśli chodzi o stylistykę wypowiedzi ich autorów, zakres merytoryczny, jak i perspektywę czasową podejmowanych zagadnień. Stąd też odnajdzie w nich Czytelnik zarówno teksty mające charakter bardzo osobistych wspomnień, relacji i refl eksji autorów, dotyczących ich własnej harcerskiej działalności, a także teksty o charakterze naukowym, powstałe w wyniku mniej lub bardziej wnikliwej analizy zebranych przez siebie źródeł historycznych lub danych empirycznych. Zdecydowana większość opracowań, jeśli chodzi o ich treść, obejmuje swoim zakresem problematykę odnoszącą się do wielu aspektów działalności harcerstwa na Ziemi Lubuskiej – ukazują program, płaszczyzny i problemy funkcjonowania różnych struktur organizacyjnych harcerstwa w regionie. Są też w zbiorze artykuły, których autorzy podejmują ogólne rozważania dotyczące metodyki harcerskiej, poszukując prawidłowości oraz uwarunkowań jej rozwoju w ujęciu ogólnozwiązkowym, niezależnym od terenu jej stosowania.

[Fragment Wstępu]

Pobierz Spis treści

Pobierz Wstęp

Kvalita života v kontextech vzdlávání

PEDAGOGIKA

kvalita.jpg

Kvalita života v kontextech vzdlávání, red. Jana Doležakova, Jana Ondrakowa, Inetta Nowosad, s. 372, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-402-7, 25,00 zł

Od szkolnego przekazu do konstruowania znaczeń

PEDAGOGIKA

lojewska.jpg

Anna Nowak-Łojewska, Od szkolnego przekazu do konstruowania znaczeń. Wiedza społeczna młodszych uczniów z perspektywy nauczyciela, s. 348, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-396-9, 46,20 zł


Przedmiotem niniejszego opracowania jest wiedza społeczna uczniów, rodzaj wiedzy jednostki, jaką konstruuje ona w interakcjach i współdziałaniu z innymi tj. dziećmi i dorosłymi, co stwarza warunki do budowania obrazu siebie, innych i otaczającego świata w realnym kontekście społeczno-kulturowym. Zakres tematyczny tak pojmowanej wiedzy społecznej rozszerza się i nie jest kojarzony wyłącznie z treściami dawnego środowiska społeczno-przyrodniczego, lecz wyraźnie poza nie wykracza. Miejsce „starej”, programowej tematyki, sprowadzającej aktywność dziecka wyłącznie do sfery rodzinnych obowiązków i klasowych powinności, zastępują aktualne problemy, ujęte z perspektywy dziecka żyjącego w wielowymiarowym i skonfliktowanym świecie. Realne stają się wówczas szanse na podejmowanie tematów dotyczących życia codziennego dzieci, problemów egzystencjalnych, rasowych, demograficznych, kwestii religijnych czy aspektów politycznych. Punktem odniesienia w przyjęciu takiego rozumienia wiedzy społecznej jest osadzenie rozważań w kontekście paradygmatu konstrukcjonizmu poznawczego i społecznego. Oba odsłaniają mechanizm tworzenia się wiedzy społecznej uczniów, wskazują na potrzebę poszerzania tematyki społecznej z racji dokonujących się przemian społeczno-kulturowych i zmieniających się potrzeb rozwojowych dzieci.

Próba oglądu praktyki szkolnej wydaje się z tej perspektywy ciekawa i ważna. W niniejszym opracowaniu została ona dokonana z perspektywy nauczycieli klas I-III, by poznać, jakie znaczenia nadają oni pojęciu „wiedza społeczna” i w jaki sposób mogą one rzutować na charakter znaczeń nadawanych przez uczniów. Z badań nad osobistymi teoriami pedagogicznymi wynika wyraźnie, że rzutują one na charakter edukacji uprawianej przez nauczycieli. Celem niniejszego opracowania nie jest jednak zrekonstruowanie nauczycielskich ideologii, lecz jedynie odsłonięcie jednego z jej elementów, tj. tworzonych przez pedagogów koncepcji wiedzy, w tym społecznej. Celem opracowania nie jest również ukazanie poprawnego modelu wiedzy społecznej, lecz raczej jego rekonstrukcja, polegająca na wydobywaniu sensów i wymiarów, które mogą być znaczące dla lepszego i głębszego rozumienia wiedzy społecznej przez uczniów wczesnej edukacji, a w przyszłości stanowić podstawę do redefiniowania pojęcia.
Z uwagi na takie założenia koncepcja badań osadzona została w paradygmacie interpretatywnym, upatrując w nim możliwości zdobycia nowej wiedzy, nowego poznania, a nie wyłącznie sprawdzania już istniejących teorii. W ramach paradygmatu interpretatywnego zdecydowano się na perspektywę fenomenograficzną, uznając ją za najlepszą formę legitymizacji myślenia jednostkowego i kolektywnego nauczycieli wczesnej edukacji o wiedzy społecznej uczniów. W efekcie podstawą prowadzonej analizy, a następnie interpretacji były wyłonione w toku badań kategorie opisu odzwierciedlające nauczycielskie widzenie świata i rozumienie wiedzy (społecznej) uczniów i jej źródeł. Uzyskane kategorie opisu pozwoliły odsłonić jakościowo różne sposoby doświadczania przez nauczycieli edukacji i związanych z nią procesów. W pierwszej kolejności odzwierciedlany był świat bezpośrednio postrzegany przez badanych, a potem świat widziany przez badacza.

Pobierz Wstęp
Pobierz Spis treści

Nieprzejrzystość

POLITOLOGIA

kwiatkowski.jpg

Mariusz Kwiatkowski, Nieprzejrzystość. Bariery merytokracji kadrowej w sektorze publicznym, s. 282, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-397-6, 35,00 zł


Prezentowane tutaj badania wskazują, że kluczem do zrozumienia analizowanych problemów jest zjawisko, które można nazwać „zderzeniem reguł”. Polega ono na współistnieniu w danym miejscu i czasie różnorodnych, niekiedy wzajemnie wykluczających się zestawów reguł, które pretendują do roli regulatorów zachowań aktorów społecznych w określonej dziedzinie. Uczestnicy życia publicznego, na przykład decydenci i kandydaci na stanowiska, mogą podlegać, w odmiennych kontekstach, presji ze strony krańcowo różnych reguł. Zadanie, jakie sobie tutaj postawiłem, polegało więc, przede wszystkim, na próbie ich wyodrębnienia, porównania i ustalenia potencjalnych kierunków zderzeń. Określenie „zderzenie reguł” jest najbardziej zwięzłą próbą odpowiedzi na pytanie dotyczące barier merytokracji kadrowej. Są one – jak próbuję wykazać – efektem oddziaływania odmiennych, przeciwstawnych reguł. Tę odpowiedź staram się rozwinąć, sprecyzować i udokumentować w pięciu kolejnych rozdziałach pracy. [...] Praca składa się z pięciu rozdziałów. Celem pierwszego jest przedstawienie teoretycznych i metodologicznych podstaw prezentowanych w pracy analiz. Głównym zadaniem tej części rozważań jest ujawnienie i uzasadnienie zastosowanych w pracy sposobów wyjaśnianiabarier merytokracji kadrowej. W rozdziale drugim omawiam konteksty przyswajania nowych reguł. Charakterystyka kontekstów instytucjonalizacji służyła ustaleniu, w jakim stopniu i zakresie każdy z nich może sprzyjać (lub też nie sprzyjać) upowszechnianiu, wprowadzaniu i stosowaniu reguł merytokracji kadrowej. Tutaj zestawiam także diagnozy i opinie dotyczące obowiązujących i stosowanych w sektorze publicznym w Polsce reguł doboru kadr. Korzystając ze zróżnicowanych źródeł (raporty NIK, badania sondażowe, relacje prasowe), ilustruję licznymi przykładami przyjęte założenie dotyczące rozbieżności między regułami merytokracji kadrowej a decyzjami personalnymi w badanym sektorze. Rozdziały trzeci, czwarty i piąty stanowią w pewnym stopniu odrębne, ale komplementarne studia empiryczne poświęcone trzem wyróżnionym wymiarom instytucjonalizacji. Celem rozdziału trzeciego jest identyfikacja i wyjaśnienie barier merytokracji pojawiających się na etapie ustanawiania i artykulacji idei. Przedmiotem analiz jest tutaj dyskurs publiczny w trzech odmianach (uroczysty, polemiczny i nieoficjalny). Rozdział czwarty dotyczy barier instytucjonalizacji pojawiających się na etapie wprowadzania ich w życie w postaci procedur formalnych. W rozdziale piątym skupiam się na barierach, które pojawiają się w sytuacji podejmowania decyzji kadrowych. Ten rozdział ma szczególne znaczenie. Przede wszystkim dlatego, że przedmiotem analiz są w nim strategie uczestników procesów decyzyjnych, zrekonstruowane na podstawie ich wypowiedzi. Decydenci i kandydaci ujawniają reguły, którymi kierują się dobierając współpracowników lub podejmując starania o uzyskanie określonych stanowisk. Odsłaniają dzięki temu charakterystyczne sposoby myślenia, nawyki, preferencje, dylematy i postawy związane z doborem kadr w sektorze publicznym. To z kolei daje podstawę do sformułowania wniosków dotyczących barier merytokracji występujących na etapie stosowania reguł w praktyce organizacyjnej. W zakończeniu podsumowuję całość rozważań i analiz zawartych w pracy. Poza tym, biorąc pod uwagę wyodrębnione bariery, podejmuję refleksję nad szansami upowszechnienia i utrwalenia nowych reguł w sektorze publicznym. Końcowe fragmenty pracy zawierają próbę sformułowania zestawu sugestii zarówno dla liderów życia politycznego, jak i dla innych uczestników procesów decyzyjnych. Zebrany materiał oraz przeprowadzona w pracy analiza upoważniają bowiem, a może nawet zobowiązują, do podjęcia takiego zadania.

Pobierz Spis treści

Pobierz Wstęp

Poeta poetów

FILOLOGIA POLSKA

lipinski.jpg


Cezary Lipiński, Poeta poetów. Studia nad polską duchowością religijną na przykładzie recepcji Angelusa Silesiusa, s. 406, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-395-2, 46,20 zł 


Twórczość wrocławskiego poety mistycznego Johanna Schefflera alias Angelusa Silesiusa można by – w nieco górnolotny sposób – uznać za trwałą część kulturowego dziedzictwa Europy. Takie przyporządkowanie uprawomocniają przynajmniej trzy fakty: 1) jej wysoki poziom artystyczny, wyróżniający poetę szczególnie na tle poezji baroku, 2) jej par excellence europejskie korzenie (bywały w świecie, wszechstronnie wykształcony Ślązak czerpał pełnymi garściami z dorobku kultury łacińskiej, niemieckiej, holenderskiej, hiszpańskiej, włoskiej, francuskiej), 3) rola jego produktu (nie tylko) artystycznego, silnie oddziałującego tak na autorów mu współczesnych, jak i późniejszych, oraz na rozwój takich form jak pieśń religijna czy sentencja. Pomimo znaczącej roli, jaką odegrał, efekty jego działalności (poza)literackiej długi czas były w Polsce – kraju, z którym związany jest osobą ojca – całkowicie ignorowane. Nawet popularyzacja wyimków z jego dorobku przez Adama Mickiewicza (1836) niewiele w tym obrazie zmieniła. Ukazujące się w okresie międzywojennym przekłady oraz inne próby wzbudzenia zainteresowania osobą mistyka w pierwszych latach po drugiej wojnie światowej nie oznaczały żadnej nowej jakości na polu recepcji Ślązaka. Dopiero kolejne dziesięciolecia zaowocowały coraz liczniejszymi publikacjami oraz silną medializacją postaci wrocławianina. Trudno wobec takiego obrotu sprawy nie dostrzec daleko posuniętej przypadkowości, cechującej polską recepcję. O ile na Zachodzie odbiór poszczególnych zjawisk kulturowych wynikał zazwyczaj z charakteru danego okresu, budującego lub negującego zainteresowanie dla konkretnych przejawów twórczości, o tyle nie da się tego powiedzieć o Polsce. Jeśli więc – ad exemplum – romantyzm przyniósł po dziesięcioleciach zapomnienia (przynajmniej w obrębie kultury świeckiej) prawdziwy renesans zainteresowania twórczością Angelusa Silesiusa w Niemczech, to na gruncie rodzimym było zgoła inaczej. Ani religijne wrzenie romantyzmu, ani niekwestionowany autorytet Mickiewicza nie były w stanie zaszczepić wśród Polaków zainteresowania liryką wrocławianina.
 
[Fragment Wprowadzenia]
 
Rozprawa ta stanowi nie tylko innowacyjne spojrzenie na polski fenomen Angelusa Silesiusa, na wielość i różnorakość pokładów recepcji. Jest zarazem wejrzeniem w dzieje polskiej duchowości. Znawcom i koneserom sztuki translatorskiej natomiast tom ten przyniesie wiele radości.
 
[Fragment recenzji prof. dr hab. Huberta Orłowskiego]

Signal processing for adaptive antenna arrays

TELEKOMUNIKACJA

titarenko_signal.jpg


Larysa Titarenko, Signal processing for adaptive antenna arrays, s. 184, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-401-0, 19,95 zł

Pobierz Wstęp
Pobierz Spis treści

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza w powiecie

HISTORIA

halczak.jpg


Bohdan Halczak, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza w powiecie. Funkcjonowanie powiatowych instancji PZPR na przykładzie Zielonej Góry (1949-1989), s. 280, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-390-7, 30,45 zł

Uwaga badaczy zajmujących się dziejami partii koncentruje się w dużej mierze na postaciach z komunistycznego establishmentu, pełniących funkcje przywódcze w aparacie partyjnym. Tego rodzaju publikacje wywołują na ogół największe zainteresowanie mediów oraz szeroko pojętej opinii publicznej. Część badaczy zajmuje się wybranymi aspektami polityki PZPR, na przykład wobec Kościoła katolickiego lub chłopów. Istnieje stosunkowo niewiele publikacji, poświęconych terenowym strukturom PZPR. Do tej grupy należy praca Mariusza Jastrzębia poświęcona działalności Wydziału Propagandy Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR, który nie obejmował stolicy, lecz województwo warszawskie. Autor przedstawił strukturę i pracowników Wydziału oraz jego realną działalność. Praca powstała pod kierunkiem profesora Marcina Kuli z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Pod kierunkiem M. Kuli powstały również dwie ciekawe prace przygotowane przez grupę młodych badaczy: Pierwsza praca jest poświęcona działalności zakładowej organizacji PZPR we wrocławskim „Pafawagu”, na początku lat pięćdziesiątych. Druga publikacja to studium działalności PZPR w województwie gdańskim w latach 1949-1953. Jak zaznaczył we wstępie pracy Marcin Kula celem autorów nie było spisanie dziejów PZPR w tym regionie, lecz analiza tego przypadku, jako przeciętnego, typowego dla dużej części ówczesnej Polski. [...] Celem niniejszej pracy nie jest również przedstawienie kronikarskiego zapisu dziejów PZPR w mieście i powiecie Zielona Góra, lecz analiza funkcjonowania ustroju komunistycznego przez pryzmat powiatu. Zakres badawczy pracy obejmuje dwa powiaty: miasto Zielona Góra (funkcjonujące na prawach odrębnego powiatu) oraz powiat zielonogórski, który miał charakter wiejski. Umożliwiło to przedstawienie funkcjonowania instancji partyjnych zarówno w mieście przemysłowym, jak i w środowisku wiejskim.

Pobierz Wstęp
Pobierz Spis treści


Telecommunications Systems of Networks. Systemy i sieci telekomunikacyjne

TELEKOMUNIKACJA

titarenko_tele.jpg

Larysa Titarenko, Telecommunications Systems of Networks. Methodical instructions and tasks for laboratory excercises. Systemy i sieci telekomunikacyjne. Wskazówki metodyczne i zadania do ćwiczeń laboratoryjnych, s. 108, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-389-1, 17,85 zł


Skrypt jest poświęcony metodom wykorzystywanym do symulacji, analizy i syntezy systemów telekomunikacyjnych. Omawiane są w nim metody zdarzeń losowych. Niektóre z metod statystycznych manipulacji danymi są omawiane jako wyniki pomiarów parametrów systemów telekomunikacyjnych. Rozważane jest użycie łańcuchów Markova w oszacowaniu systemów stochastycznych. Omawiane są niektóre problemy analizy widma oraz synteza filtrów kształtowanych i liniowych. Skrypt zawiera instrukcje do środowiska Matlab, jak również przykładowe kody programów napisane w tym języku. 
Skrypt ten został napisany dla studentów inżynierii komputerowej, szczególnie telekomunikacji.

[Ze Wstępu]

Kobiety w polskich programach i podręcznikach do nauczania historii dla szkoły średniej po II wojnie światowej

HISTORIA

kobiety.jpg

Małgorzata Szymczak, Kobiety w polskich programach i podręcznikach do nauczania historii dla szkoły średniej po II wojnie światowej, s. 142, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-377-8, 19,95 zł


Pierwszy rozdział pracy zawiera ogólny zarys uwarunkowań i przeobrażeń edukacji historycznej w latach 1945-1999. Ma ona naszkicować ogólne tendencje w szkolnictwie tego okresu oraz wskazać najważniejsze wytyczne władz oświatowych zawartych zarówno w ogólnych zarządzeniach dotyczących edukacji, jak i w programach nauczania historii. Wytyczne te, choć nie zawsze były realizowane w rzeczywistej pracy nauczyciela, znajdowały jednak odzwierciedlenie w treściach podręczników.
Rozdział drugi obejmuje przegląd współczesnych badań dotyczących stereotypów ogólnych, stereotypów płci oraz problematyki mitów i stereotypów historycznych. Jego celem jest wskazanie metody tworzenia stereotypów ogólnych oraz ich wpływu na sposób odbierania obrazu świata przez jednostkę. Część druga tego rozdziału ujmuje ustalenia na temat jednego tylko komponentu stereotypów ogólnych, jakim jest stereotyp kobiety. Wzorce kulturowe tworzone w ciągu wieków utrwaliły się w formie pewnego rodzaju schematów postrzegania roli kobiety w społeczeństwie. Jednym z nich jest tradycyjne przypisywanie kobietom ról matki, opiekunki domu i rodziny. Moim celem jest prześledzenie, w jaki sposób wzorzec ten został ustalony oraz jak był wykorzystywany między innymi w propagandzie politycznej państw socjalistycznych. Ostatnia część tego rozdziału zawiera ogólną charakterystykę problematyki tworzenia mitów i stereotypów historycznych ze szczególnym uwzględnieniem ich obecności w narracjach podręcznikowych. Trzeci rozdział obejmuje rozważania wynikające z analizy podręczników pod kątem ukazywania w nich roli kobiety. W części pierwszej zostały zaprezentowane podręcznikowe wizerunki kobiet poruszających się w sferze polityki, życia publicznego oraz zawodowego. Są to zarówno sylwetki indywidualnych postaci, jak i portrety zbiorowe kobiet. Część druga to charakterystyka rodzajów kobiecej aktywności związanej z odgrywaniem roli matki, żony, córki oraz funkcjonowania pełniących te funkcje kobiet w społeczeństwie. W części trzeciej natomiast znalazły się prezentowane w podręcznikach obrazy kobiet działających w dziedzinie kultury, sztuki, edukacji, religii, mody oraz sportu. Celem było wychwycenie pewnych upowszechnianych przez autorów reguł prezentowania postaci kobiecych oraz zmian, jakie w podręcznikowym obrazie kobiet zachodziły podczas badanych 50 lat. Analiza ta miała również dać odpowiedź na pytanie, w jakich dziedzinach życia autorzy podręczników najchętniej umieszczają dziejowe bohaterki.

[Ze Wstępu]

Pobierz Spis treści

Szlachta w mieście rezydencjalnym

HISTORIA

belzyt.jpg

Leszek C. Belzyt, Szlachta w mieście rezydencjalnym. Szlacheccy obywatele Krakowa i Warszawy około 1600 roku (Analiza porównawcza struktury), s. 222, B5, oprawa twarda, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-386-0, 40,95 zł (nakład wyczerpany)

Problem szlachty w Krakowie i Warszawie, w skład której zaliczamy tutaj szlachtę rodową, a przede wszystkim tę jej część, która posiadała prawa miejskie oraz nobilitowanych mieszczan, wchodzących w szeregi szlachty, nie jest tematem nowym. Dostrzeżony został on już dosyć dawno. Wymienić można uwagi wstępne Kazimierza Kaczmarczyka do wydania ksiąg przyjęć do prawa miejskiego w Krakowie opublikowane w 1913 roku, w których stwierdza on przyjęcie praw miejskich Krakowa w XV wieku przez kilku szlachciców. Liczne przypadki nobilitacji bogatych mieszczan były komentowane przez historyków jeszcze wcześniej. Długi czas jednak wielu badaczy nie „chciało” dostrzec, że uszlachceni mieszczanie zarabiali nadal na życie jako kupcy i rzemieślnicy, a zwłaszcza tego, że szlachta rodowa, która otrzymała prawa miejskie, uprawiała często i bezkarnie „zakazane” przez Sejm mieszczańskie zawody. Należący do wyjątków Kazimierz Lepszy stwierdza jednoznacznie, że osiedlający się w miastach szlachcice byli kupcami, krawcami, kramarzami, złotnikami czy murarzami. Uważa jednakże w swoim opracowaniu z 1968 roku, że zjawisko to ograniczało się do schyłku średniowiecza, czyli do początków XVI wieku, a potem nie występowało.
     Osoby te z reguły nie traciły szlachectwa, co wiązało się przede wszystkim z uprzywilejowanym położeniem prawnym, społecznym i politycznym. Wielu historyków widziało ten problem przez pryzmat praw i stosunków społecznych z drugiej połowy XVII i całego XVIII wieku. Jedną z przyczyn takiej oceny, utrzymującej się – w nikłym jednakże zakresie – do dzisiaj, jest brak dokładniejszych badań na ten temat. Potwierdzają to również historycy dostrzegający interesujący nas tu problem, na przykład Włodzimierz Dworzaczek i Stanisław Gierszewski.
     W istniejących już opracowaniach zwrócono uwagę, że szczególna sytuacja występowała zwłaszcza w miastach rezydencjalnych, gdzie przebywało dużo zamożnej szlachty, a i o nobilitację dla bogatych mieszczan było o wiele łatwiej. Ażeby dokładniej przyjrzeć się temu problemowi, należy więc, moim zdaniem, przeanalizować przede wszystkim stosunki panujące w Krakowie oraz dla porównania również w Warszawie.
    Zasygnalizowany w tytule problem obecny jest więc od dawna w literaturze przedmiotu. Nie doczekał się on jednak do tej pory żadnego systematycznego opracowania zarówno w przypadku Krakowa, jak i Warszawy. Łatwo więc odgadnąć, że również analiza porównawcza tych miast w zakresie przenikania się stanów szlacheckiego i mieszczańskiego nie została jeszcze przeprowadzona. Nie jest to zaskoczeniem w sytuacji, kiedy liczbę prac monograficznych, zajmujących się historią porównawczą konkretnych miast, można w skali europejskiej policzyć na palcach jednej ręki. Ponieważ jest to ciągle dziedzina nowa i posługująca się eksperymentalnym aparatem badawczym, należy zaznaczyć, że wiele przedstawionych poniżej stwierdzeń i wniosków jest bardziej zaproszeniem do dyskusji niż ostatecznym określeniem stanu rzeczy.


[Fragment Wstępu]
Pobierz Wstęp i Spis treści

Kultura materialna mieszczan Świdnicy i rycerstwa Weichbildu świdnickiego w świetle testamentów

HISTORIA

bobowski.jpg
Bogdan Bobowski, Kultura materialna mieszczan Świdnicy i rycerstwa Weichbildu świdnickiego w świetle testamentów (od I połowy XIV do końca I ćwierci XVII wieku),  s. 286, B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-364-8, 51,45 zł

W pejzażu gospodarki, życia społecznego i kultury Śląska późnego średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych miasto tej miary, jaką prezentowała Świdnica, odgrywało szczególną rolę. Jak słusznie stwierdził Henryk Samsonowicz: 
     Sama koncentracja ludzi, dóbr materialnych, środków działania, łatwość wymiany towarów, myśli, sposobów pracy, powodowały, że miasta stanowiły od samego początku ośrodki kultury [...] specyficzne formy pracy w mieście [...] wyznaczały potrzeby dotyczące prawa, kształtowały poglądy, system wartości i zasady postępowania, stwarzały też wspólną platformę porozumienia i kontaktu mieszczan z rycerstwem czy chłopami.
     Dosyć specyficzne formy zajęć zawodowych oraz życia w mieście w badanym okresie wymagały używania tekstu pisanego, a wśród różnych jego rodzajów również oświadczeń ostatniej woli, jakimi były testamenty. Podobnie jak inne rodzaje dokumentacji czynności prawnych były swoistym narzędziem regulacji życia wspólnot rodzinnych oraz różnych kręgów społeczności miejskich i terytoriów wokółmiejskich. Wraz z upowszechnieniem dokumentowania określonych czynności prawnych następował wzrost poziomu wykształcenia wśród mieszkańców miast i otaczających je kręgów weichbildowych. Duże możliwości badawcze w tym zakresie daje analiza tekstów dokumentów ostatniej woli. W modelu wykształcenia mieszczan, zwłaszcza większych śląskich ośrodków miejskich, poza elementarną znajomością ars scribendi i ars legendi mieściły się znajomość prawa, sztuka rachowania i podstaw wiedzy ekonomicznej.
     Poznanie człowieka poprzez tworzone przez niego rzeczy (Realienkunde), mimo licznych wad tego rodzaju źródeł, zbliża do badanej rzeczywistości, pozwala przynajmniej odpowiedzieć na pytanie: Jak mogło być? Historycy ciągle w niezadawalającym stopniu wykorzystują wiedzę z zakresu kultury materialnej do wyjaśniania przeszłości, uważają, że świat rzeczy jest tylko wycinkiem historii. Archeolodzy coraz częściej stwierdzają, że bez rekonstrukcji świata rzeczy nie można przedstawić etapów życia ludzi na ziemi.

[Fragment Wstępu]
Pobierz Wstęp
Pobierz Spis treści

"Studia Epigraficzne", t. 4

HISTORIA

studia_epigr_4e.jpg

"Studia Epigraficzne", t. 4, red. Joachim Zdrenka, s. 192,  B5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011, ISBN 978-83-7481-384-6, 27,30 zł


Tradycyjnie kolejny, czwarty, tom „Studiów Epigraficznych” przynosi pokłosie m.in. wystąpień uczestników konferencji epigraficznej*. Obok wygłoszonych referatów w niniejszym numerze znalazły się także artykuły osób, które nie wzięły udziału w odbywającej się co dwa lata w Zielonej Górze konferencji.
     Łamy obecnego tomu Studiów zaszczycił wypróbowany przyjaciel zielonogórskiego przedsięwzięcia, Antoni Barciak z Uniwersytetu śląskiego w Katowicach, który prezentuje temat Inskrypcje Katowic. Problematykę inskrypcji katowickich na przykładzie witraży w kościołach katowickich omawia Agata Bryłka, reprezentująca również UŚ.
     Jak zwykle nie zawiedli epigraficy poznańscy (UAM Poznań), Edward Skibiński i Paweł Stróżyk, którzy wzbogacili treść niniejszego tomu aż dwoma artykułami, dotyczącymi inskrypcji średniowiecznej chrzcielnicy w katedrze w Gnieźnie i nieznanego fragmentu inskrypcji na tablicy erekcyjnej z kaplicy Bożego Ciała w katedrze w Gnieźnie. Aleksandra Losik-Sidorska poświęciła swój artykuł rozważaniom nad dotychczasową edycją inskrypcji katedry gnieźnieńskiej.
     Równie licznie reprezentowany jest Uniwersytet Wrocławski z jego Instytutem Historii Sztuki, w osobach Agnieszki Seidel-Grzesińskiej z wystąpieniem pt. Epitafium Pana Strumienia – wybrane aspekty symboliki tekstu i obrazu w nowożytnych epitafiach emblematycznych na Śląsku oraz Magdaleny Poradzisz-Cincio, która na wybranych przykładach zaprezentowała nowożytne zabytki sztuki sepulkralnej dawnego księstwa krośnieńskiego.
     Swego rodzaju debiut środowiska lubelskiego zawdzięczamy Pawłowi Madejskiemu (UMCS Lublin), który omawia obyczaj epigraficzny w XIX-wiecznych inskrypcjach nagrobnych Radomia.
     Także w tym tomie najliczniej reprezentowane jest środowisko historyków i epigrafików z Zielonej Góry, poczynając od debiutanta Eligiusza Podolana z Biblioteki Neofilologicznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, który przedstawił uwagi o małej kaplicy karmelitów trzewiczkowych na zamku kożuchowskim. Obok niego prezentują się wytrawni badacze Pracowni Epigraficznej: Adam Górski z tematem Lapidarium przy kościele pw. św. Krzyża w Lesznie, Paweł Karp, który przedstawił płyty nagrobne Hansa Friedricha von Haugwitza w kościele pw. św. Wawrzyńca w Bogaczowie i Marceli Tureczek, który omówił akta urzędów powojennych jako materiał pomocniczy w badaniach epigraficznych oraz dokumentacji utraconych dóbr kultury.
     Po raz drugi wyniki swoich badań prezentuje Ośrodek Badań Genealogiczno-Heraldycznych i Regionalnych „HISTORIAE” w Ochli, reprezentowany przez Pawła Towpika.
     Najmłodsze grono zielonogórskiego środowiska reprezentują: Paweł Liefhebber z artykułem Pismo jako istotny element badawczy na użytek różnych dziedzin naukiiBarbara Ławnikowska z przyczynkiem do dziejów ludwisarstwa na Dolnym Śląsku. Krzysztof Kostka zajmuje się cmentarzami wojennymi Armii Radzieckiej w powiecie bolesławieckim.
     Tom kończy komunikat Joachima Zdrenki o odnalezionej w kościele klasztornym w Gościkowie-Paradyżu inskrypcji z XV w.
Tradycyjnie zapraszam wszystkich zainteresowanych do wzięcia udziału w kolejnej konferencji i do publikowania wyników badań i innych przyczynków na łamach następnych tomów „Studiów Epigraficznych”.
  
 
* V Ogólnopolska Konferencja Epigraficzne odbyła się w październiku 2008 r. w Zielonej Górze.


[Wstęp]
Pobierz Spis treści

Mickiewicz i medycyna

FILOLOGIA POLSKA

libera_mickiewicz.jpg

Leszek Libera, Mickiewicz i medycyna. Szkice romantyczne,  s. 246, A5, oprawa miękka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2010, ISBN 978-83-7481-365-5, 27,30 zł [dodruk 2011]


Teksty rozrzucone po czasopismach, książkach konferencyjnych i jubileuszowych – składają się na niniejszy tom. Znajdą się w nim także teksty dotąd niedrukowane. Rozrzut czasowy – lat trzydzieści. Nie usiłowano uzupełnić i dopasować do bieżącego stanu badań. Niech pozostaną świadectwem zmagań autora z romantyczna materią na przestrzeni tych trzech dziesięcioleci. Dokonano jedynie drobnych zmian, poprawiono tu i ówdzie oczywisty błąd językowy, błąd w druku. Niekiedy są to minimalne retusze stylistyczne. Na końcu każdego szkicu podano adres bibliograficzny pierwodruku. Brak takiej informacji jest wskazówką, iż tekst jest drukowany tu po raz pierwszy.
[Od autora]
Pobiefrz Spis treści
   Uniwersytet Zielonogórski (C) 2009 .:. D&C by: JARY